تدوین الگوی طرح دفاع سایبری در برابر تهدیدات سایبری حوزه اقتصاد

Abstract

در عصر ارتباطات و اطلاعات و فضای مجازی، جهان به سمتی پیش می‌رود که دنیای مجازی به موازات دنیای واقعی و حتی بیشتر از آن خود را به زندگی بشر تحمیل کرده است. یکی از عرصه‌های این فضا که دربرگیرنده تولید، واردات، صادرات و سایر تعاملات بین‌المللی بوده و متکی به شبکه‌های جهانی است، حوزه اقتصاد است. تهدیدات دشمن بعد از استقرار نظام مقدس ج. ا. ا در ابعاد مختلف و در حوزه‌های گوناگون خواه در شرایط واقعی و عینی و خواه در فضای سایبری از یک روند تصاعدی برخوردار بوده و بالطبع بخش‌های اقتصادی به‌ویژه نظام پولی و بانکی کشور به جهت اهمیت و جایگاه خاص آن، با تهدیدات مضاعف دشمن روبرو بوده است. از این‌رو، می‌بایست تمهیدات و بسترهای لازم و مناسب آن اندیشیده و به مرحله اجرا درآید، لذا محقق در این تحقیق به دنبال احصاء تهدیدات سایبری حوزه اقتصاد، ملاحظات اساسی و کارکردهای دفاعی آن با رویکرد نظام پولی و بانکی است تا بتوان با تدوین الگوی طرح راهبردی دفاع سایبری در جهت تأمین منافع و امنیت ملی با عنایت به اصول و ارزش‌های حاکم، چشم‌انداز، مأموریت، عوامل داخلی و خارجی مؤثر بر آن عمل نماید. این تحقیق از نوع کاربردی – توسعه ای بوده و از روش ترکیبی با استفاده از روش‌های کمی و کیفی، روش دلفی جهت جمع‌آوری اطلاعات از نخبگان در حوزه سایبری و روش اکتشافی در مراجعه به اسناد و مدارک بهره‌برداری گردیده است. جامعه آماری این تحقیق، تعدادی از مدیران بانکی و پولی کشور و تعدادی از اساتید تخصصی و صاحب‌نظر دانشگاه عالی دفاع ملی مرتبط با موضوع می‌باشند که با حجم محدود 40 نفر به‌عنوان جامعه خبرگی به‌صورت هدفمند اجرا شده است. یافته‌های تحقیق حاکی است شاخصِ شبکه‌های بومی و امن به‌عنوان باارزش‌ترین اصول، وابستگی به سامانه‌های بانکی بین‌المللی به‌عنوان اساسی‌ترین چالش، خرابکاری سیستم‌های نرم افزاری، سخت افزاری و داده‌ها به‌عنوان مهم‌ترین تهدید، افزایش قابلیت‌های دفاعی نظام سایبری اقتصادی کشور به‌عنوان اصلی‌ترین راهبرد، استفاده از تحریم‌های دشمن برای تقویت اقتصاد و تولید داخلی به‌عنوان بهترین فرصت، وابستگی علمی سایبری در حوزه اقتصاد به خارج از کشور به‌عنوان مهم‌ترین ضعف و بالاخره توسعه به‌کارگیری نرم افزارهای بومی در برخی زیرساخت‌های اقتصادی کشور به‌عنوان برترین قوت می‌باشند.