بررسی جرائم سایبری حوزه اجتماعی و راهبردهای پیشگیری و مقابله با آن در جمهوری اسلامی ایران

Abstract

جرائم سایبری حوزه اجتماعی در جمهوری اسلامی ایران روند رو به رشدی دارد و سالانه خسارت‌های مادی و معنوی کلانی را به کشور و مردم تحمیل می‌کند. با توجه به گستره وقوع این جرائم در ابعاد ملی و تأثیرپذیری فضای سایبر از عوامل داخلی و عوامل محیطی، مبارزه با آن نیز مستلزم اجرای راهبردهای کلان و فراگیر در سطح ملی است. به همین منظور پژوهش حاضر با هدف دستیابی به راهبردهای پیشگیری و مقابله با جرائم سایبری حوزه اجتماعی در جمهوری اسلامی ایران انجام گردید. روش این پژوهش «توصیفی-تحلیلی» از نوع «پیمایشی و اسنادی» است. حجم جامعه آماری تعداد 68 نفر و روش نمونه‌گیری به‌صورت تمام‌شمار بود. برای گردآوری داده‌ها از پرسشنامه محقق‌ساخته با تعداد 46 گویه و بر اساس مقیاس درجه‌بندی لیکرت استفاده شد. روایی پرسشنامه از طریق روایی محتوایی و پایایی آن از طریق آلفای کرونباخ به دست آمد. به‌منظور تحلیل محیطی و دستیابی به راهبردها از تکنیک SWOT، برای ارزیابی موقعیت و اقدام راهبردی از ماتریس SPACE، برای اولویت‌بندی راهبردها از ماتریس QSPM و برای انتخاب راهبردهای برتر، از معیار ارزیابی بحرانی استفاده گردید. یافته‌ها حاکی از این است که حوزه اجتماعی فضای سایبر جمهوری اسلامی ایران دارای موقعیت راهبردی رقابتی بوده و برای پیشگیری و مقابله با جرائم سایبری این حوزه لازم است تعداد 12 راهبرد برتر احصاشده مورد استفاده قرار گیرد.