فرایند مدیریت راهبردی تنگناهای امنیتی ایران و ترکیه با تأکید بر منافع ملی

Abstract

این پژوهش که برگرفته از رساله دکتری است نشان می‌دهد، ایران و ترکیه دو کشور اسلامی همسایه و مهم در منطقه، هم‌زمان دارای زمینه‌های رقابتی هستند. عوامل و متغیرهای زیادی در رقابت‌های امنیتی شکل گرفته میان ایران و ترکیه و تنگنای امنیتی ایجاد شده نقش دارند که می‌توان به عوامل و انگیزه‌های سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و ژئوپلیتیکی اشاره کرد. نظریات امنیتی نیز نشان می‌دهند کشورها در شرایط تنگنای امنیتی به صورت منطقی قادر به یافتن راه‌حل برای مقابله با عوارض ایجاد شده توسط سوءتفاهم‌ها و بی‌اعتمادی و کاهش عدم اطمینان نیستند و صرفاً با تکیه بر سطوحی که در آن با یکدیگر همکاری می‌کنند می‌توانند به وضعیت مدیریت برسند. این پژوهش با روش آمیخته و تکیه بر نظرات خبرگان و تحلیل مضمون آن به دنبال آن است تا ضمن تبیین تنگناها و معمای امنیتی بین دو کشور و حفظ و ارتقاء روابط و همکاری‌ها، فرایندی برای مدیریت راهبردی تنگناهای امنیتی میان دو کشور مبتنی بر منافع ملی پیشنهاد نماید. نهایتاً مشخص گردید فرایند مذکور بایستی شامل شناخت و تبیین تنگنای امنیتی، یافتن جایگاه نقاط تنگناهای امنیتی در سیاست امنیتی و سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران و ترکیه و به صورت کلان در محیط امنیتی دو کشور و منطقه، مشخص نمودن نقاط اشتراک، افتراق و عوامل کلیدی در هر یک از تنگناهای امنیتی میان ایران و ترکیه، احصاء دقیق منافع ملی جمهوری اسلامی در تنگناهای امنیتی با ترکیه و تصمیم‌گیری و مشخص نمودن راه­کارهای مدیریت تنگناهای امنیتی باشد.