نقش حقوق بشر در واگرایی سیاسی جمهوری اسلامی ایران و اتحادیه ی اروپا

Abstract

حقوق بشر از جمله موضوعاتی است که از نقش حائز اهمیتی در روابط میان جمهوری اسلامی ایران و<br />اتحادیهی اروپا برخوردار است. بر اساس منشور اتحادیهی اروپا، حقوق بشر سنگ بنای سیاست خارجی<br />مشترک این اتحادیه محسوب میشود. در این راستا، اعضای اتحادیهی اروپا همواره در مذاکرات سیاسی<br />با مقامات ایرانی، از وضعیت حقوق بشر در ایران انتقاد کرده، خواستار بهبود این وضعیت شدهاند. آنها<br />مواردی نظیر اعدام، شلاق، سنگسار، عدم تساوی سهمالارث زنان با مردان، عدم احراز برخی مشاغل<br />توسط زنان، نقض آزادی بیان و حقوق مطبوعات و مسائلی از این قبیل را مبنای دغدغههای حقوق بشری<br />خود مطرح مینمایند، بدون اینکه به شرایط فرهنگی، تاریخی، مذهبی و سنّتی ملّت ایران توجه کنند. در<br />مقابل، جمهوری اسلامی ایران بر این اعتقاد است که اجرای بسیاری از هنجارهای حقوق بشری؛ بسته به<br />شرایط اجتماعی، فرهنگی و مذهبی از یک جامعه به جامعهی دیگر متفاوت است. برای مثال جمهوری<br />اسلامی ایران مجازات قصاص را در راستای اجرای عدالت و حقوق بشر ارزیابی کرده و آن را<br />نشأتگرفته از احکام قانونی اسلام میداند. وجود اختلافات نظری و بینالاذهانی موجب شده که تاکنون<br />دو طرف با چالشی به نام حقوق بشر در روابط دوجانبه مواجه باشند. اعضای اتحادیهی اروپا بارها اقدام به<br />انتشار بیانیهها و اعلامیههای مختلف و سخنرانی در مجامع بینالمللی علیه وضعیت حقوق بشر در ایران<br />کردهاند. در مقابل، جمهوری اسلامی ایران نیز با ابزارهای مختلف نظیر گفتگوهای حقوق بشری با<br />اروپاییان جهت رفع سوء تفاهمات و پاسخگویی به اعلامیههای اتحادیهی اروپا تلاش کرده است تا عامل <br />حقوق بشر را در واگرایی روابط دو طرف تضعیف کند. در این پژوهش نقش عامل حقوق بشر در<br />واگرایی سیاسی اتحادیهی اروپا و جمهوری اسلامی ایران مورد بررسی و مطالعه قرار گرفته است