کاربرد تحلیل مؤلفه‌ی اصلی در تفسیر افق‌های لرزه‌یی

Abstract

یکی از مهم‌ترین مراحلِ تفسیر داده‌های لرزه‌یی، ردیابی افق‌های خاصی است که از نظر چینه‌شناسی حائز اهمیت‌اند. وجود نوفه در داده‌ها این مرحله از تفسیر را دچار مشکل می‌کند. در این نوشتار، با به‌کارگیری روش تحلیل مؤلفه‌ی اصلی و انتخاب پنجره‌یی باریک از مقطع مهاجرت داده شده، که در آن بازتاب‌ها تقریباً افقی‌اند، یک ردلرزه به‌دست می‌آید که در آن نوفه تضعیف شده و افق‌های ضعیف ممکن است آشکار شوند. در این مطالعه، این روش با استفاده از برنامه‌نویسی در محیط MATLAB روی داده‌های مصنوعی و واقعی اعمال شده است. مدل مصنوعی اول همان مدل لایه‌های افقی، و مدل مصنوعی دوم یک طاقدیس است که در هر دو مدل لایه‌هایی با اختلاف مقاومت صوتی کم تعبیه شده است. در مدل‌های مصنوعی نوع موجک لرزه‌یی، فرکانس غالب آن و پهنای پنجره‌ی انتخابی داده مورد ارزیابی قرار گرفته است. نتایج به‌دست آمده نشان می‌دهد که این روش قادر است بازتاب‌های ضعیف را تا نسبت سیگنال به نوفه‌ی ۰٫۲ بر روی مقاطع لرزه‌یی مصنوعی آشکار کند. نتایج حاصل روی مدل طاقدیس نشان می‌دهد که انتخاب پنجره‌ی داده در محل بازتاب‌های افقی شرط لازم برای کارایی این روش است. همچنین بازدهی این روش به نوع موجک لرزه‌ییبستگی ندارد. داده‌ی واقعی استفاده شده، قسمتی از مقطع لرزه‌یی منطقه‌ی جفیر در جنوب غربی ایران است.