غیبت مشروعیت سیستم در سینمای ایران و مقایسه آن با سینمای امریکا

Abstract

سینما کارکردی دوگانه دارد، هم بازتاب جامعه و تطورات آن است و هم می‌تواند دنیای تازه‌ای بیافریند که جامعه با واسطه آن بتواند خود را به‌گونه‌ای دیگر ببیند و از این طریق، سینما می‌تواند تغییرات اجتماعی ایجاد کند. یکی از جلوه‌های این نمایش دوگانه رابطه سینما با حکومت و مشروعیت آن است. این بحث در این مقاله با توجه به نظرات وبر و ‌هابرماس درباره مشروعیت نظام‌های عقلانی و مشروعیت بخشی به آن عرضه شده است. در سینمای سیاسی امروز جهان، توجه به مقوله‌های عرضه شده از طریق سینما و بررسی تأثیر آن بر نظام فرهنگی و سیاسی روبه تزاید است. سینمای امریکا در موضوع مشروعیت حکومت، موفقیت‌های نظرگیری داشته. اما در ایران این مسئله حالتی تقریباً معکوس داشته و عنصری به‌نام مشروعیت حکومت در سینمای ایران، در کلیت آن، تقریباً غایب است. در این مقاله به تحلیل محتوای چند فیلم مطرح سینمای ایران در دهه گذشته و مقایسه آن با سینمای امریکا پرداخته و تلاش شده است تا از منظری جامعه‌شناختی ویژگی‌های اجتماعی شخصیت‌های قهرمانان در فیلم‌هایی با موضوع پلیسی و سیاسی و نوع نگاه آنان به جامعه و حکومت بررسی شود؛ در انتها نیز فرضیاتی درباره علل این غیبت در سینمای ایران آورده شده است.