بررسی شیوع زخم معده در اسبچه خزر به روش آندوسکوپی

Abstract

‌چکیده در پژوهش حاضر وضعیت اسبچه‌های خزر از نظر رخداد زخم معده با روش آندوسکوپی و تعیین ارتباط برخی پارامترهای بیوشیمیایی وهماتولوژی با زخم معده مورد مطالعه قرار گرفت ‌23 راCس اسبچه خز بعد از پر هیز غذایی به مدت 16-12 ساعت به اسبچه‌های مورد بررسی و ثبت اطلاعاتی در خصوص نوع فعالیت، سابقه بیماریهای قبلی در 3-2 ماه گذشته، سابقه بیماریهای فعلی و نشانه‌های درمانگاهی مربوطه، نحوه برنامه ضد انگلی، سابقه و مدت زمان مصرف داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی در 2 ماه گذشته، توانایی اسب در تمرین، جنس، سن و محیط پرورش اسب دو نمونه خون از ورید وداج حیوان جهت انجام آزمایش‌های بیوشیمیایی و هماتولوژیک اخذ گردید و دستگاه آندوسکوپی از طریق سوراخ بینی به ناحیه حلق و سپس به مری و معده هدایت ‌شد. در داخل معده با چرخاندن سرآندوسکوپ قسمتهای مختلف معده مشاهده شده و در صورت وجود زخم، محل، وسعت و درجه آن مشخص و ثبت ‌گردید. تعیین ارتباط بین جنس دامهای تحت مطالعه و رخداد زخم معده، ارتباط بین مصرف داروی ضد انگل و وجود زخم معده، ارتباط بین مصرف داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی و زخم معده و همچنین ارتباط بین رخداد زخم معده و نوع فعالیت اسبهای تحت مطالعه با استفاده از روش آماری مربع کای وتعیین اختلاف میانگین‌ها در بین گروهها با آزمون ‌ tغیر وابسته انجام شد. ‌82/47‌درصد اسبچه‌های تحت مطالعه زخم معده داشتند که 8/81‌درصد موارد در ناحیه غیر غده‌ای و 2/18‌درصد در ناحیه‌غده‌ای معده بودند. اختلاف بین رخداد زخم در دو ناحیه معده معنی‌دار بود(01/0‌p<‌.) رخداد زخم معده در جنس ماده به‌طور معنی‌داری بیشتر از جنس نر بود(05/0‌p<‌.) زخم معده در دامهایی که ضد انگل مصرف نکرده بودند بیشتر از دامهای مصرف کننده ضد انگل بود. اسبچه‌هایی که سابقه مصرف طولانی مدت داروی ضد التهاب غیر استروائیدی داشتند بیشتر در ناحیه غده‌ای معده زخم داشتند و رابطه معنی‌داری بین سابقه مصرف این دارو و محل رخداد زخم وجود داشت(05/0‌p<‌.) زخم معده در اسبچه‌هایی که فعالیت بدنی سنگین داشتند بیشتر از دامهای در حال استراحت بود و بین فعالیت بدنی دامها و رخداد زخم معده رابطه معنی‌داری وجود داشت(05/0‌p<‌.) میانگین مقادیر کلسیم، سدیم، پتاسیم، منیزیم و پروتئین تام سرم و یافته‌های هماتولوژیک در بین اسبچه‌های مبتلا و سالم اختلاف معنی‌دار نداشت ولی میزان فیبرینوژن سرم به‌طور معنی‌داری در اسبچه‌های مبتلا به زخم معده بیشتر بود(05/0‌p<‌.) زخم معده در اسبچه‌های خزر وجود دارد و اسبچه‌هایی که برنامه‌ضد انگلی منظم نداشته، از داروی ضد التهاب غیر استروئیدی به صورت بی‌رویه استفاده و فعالیت بدنی بالا داشته باشند احتمال رخداد زخم معده افزایش می‌یابد لذا اقدامات پیشگیری کننده باید به عمل آید. واژه‌های کلیدی:‌اسبچه‌های خزر، آندوسکوپی، زخم معده، غده‌ای.