بررسی خصوصیات ریخت‎شناسی و مولکولی کیست هیداتید جدایه گاو در خرم‎آباد

Abstract

<strong>زمینه مطالعه:</strong> هیداتیدوز از بیماری‌های مشترک بین انسان و حیوانات است که ناشی از مرحله لاروی اکینوکوکوس گرانولوزوس بوده و یکی از عوامل مهم معضلات اقتصادی و بهداشتی در ایران است. <strong>هدف:</strong> این پژوهش به منظور تعیین سویه‌های اکینوکوکوس گرانولوزوس با مطالعه روی کیست‎های هیداتید جدایه گاو ‌در منطقه خرم‎آباد در استان لرستان، واقع در غرب ایران انجام گرفت. <strong>روش کار: </strong>تعداد 28 جدایه از گاو شامل 26 جدایه از ریه و 2 جدایه از کبد از کشتارگاه گلشن خرم‌آباد جمع‌آوری شد. تمام نمونه‎ها به منظور بررسی ریخت‎شناسی و مولکولی به آزمایشگاه منتقل شدند. در بررسی‌های ریخت شناسی، طول قلاب‎های بزرگ و کوچک، طول تیغه قلاب بزرگ و کوچک و همچنین نسبت طول تیغه به طول کلی قلاب‎های بزرگ و کوچک اندازه‎گیری شدند. در بررسی مولکولی نیز، قطعه‌‌ای از ژن سیتوکروم اکسیداز 1 (CO1) به طول bp‌‌440 با استفاده از پرایمر‌های J3 و J4.5 تکثیر و به روش سانجر تعیین توالی شد. <strong>نتایج:</strong> یافته‎های ریخت‎شناسی نشان داد بین جدایه‎های کیست هیداتید گاوی و سویه گوسفندی (G1) sensu stricto اختلاف معنی‎داری وجود ندارد (05/0<p). نتایج مولکولی، یافته‎های ریخت شناسی را تأییدکرد. سویه جدا‌ شده از گاو‌های خرم‌آباد با سویه گوسفندی (G1) sensu stricto 100% همولوژی داشتند. <strong>نتیجه</strong><strong>‎</strong><strong>گیری نهایی:</strong> نتایج این مطالعه نشان داد که سویه گوسفندی sensu stricto یا ژنوتایپ G1 سویه غالبی است که عامل کیست هیداتید گاوها در خرم‎آباد می‎باشد. به عبارت دیگر، گاو‌ها نقش مهمی در حفظ سیکل این انگل دارند. به منظور اجرای برنامه‌های کنترلی برای کاهش اثرات این بیماری، باید به گاو‌ها به عنوان منبع آلوده کننده سگ‌ها توجه شود. نتایج این مطالعه می‎تواند در طراحی برنامه‌های کنترلی در منطقه مورد استفاده قرار گیرد.