چالش ‏های ازدواج مجدد زنان با حضور فرزند: پژوهشی کیفی

Abstract

ازدواج دوباره چالش بزرگی خواهد بود؛ زمانی که یکی از طرفین یا هردو دارای فرزند باشند. در این صورت، عوامل مختلف فرهنگی، اقتصادی، سنت و عقاید و بسیاری عوامل دیگر چالش‌زا می‌شود و حتی وجود فرزند یکی از دلایل اصلی بر جلوگیری از آن خواهد بود. از‌این‏‌رو، هدف پژوهش حاضر بررسی تجربة چالش‏های ازدواج مجدد با حضور فرزندان و مشخص‌کردن ساختار نهایی آن در مشارکت‏کنندگانی بود که تجربة این پدیده را داشتند. در این پژوهش، برای جمع‏آوری و ارزیابی اطلاعات دربارة چالش‏های ازدواج مجدد با حضور فرزند از پژوهش کیفی پدیدارشناسی توصیفی استفاده ‏شده است. چهارده مشارکت‏کننده، که ازدواج مجدد را در زندگی زناشویی خود تجربه کرده بودند، به روش نمونه‏گیری هدفمند انتخاب شدند و جمع‏آوری داده‏ها از طریق مصاحبة نیمه‌ساختاریافته با آن‏ها تا رسیدن داده‏ها به اشباع ادامه یافت. تحلیل داده‏ها به ۴ درون‏مایة اصلی (تم) و ۱۰ درون‏مایة فرعی (مقوله) منتهی شد. این درون‏مایه‏ها عبارت‌اند از: «ادراک مشکلات حضور فرزند» با درون‏مایه‏های فرعی: مشکلات رفتاری و سازگاری فرزندان، حضور فرزند به‏عنوان مانع، پذیرفتن یا نپذیرفتن ازدواج مجدد از جانب فرزند؛ حضور بعد اقتصادی و مالی با درون‏مایه‏های فرعی: اهمیت بعد اقتصادی و لزوم مدیریت مالی؛ حضور ابعاد اجتماعی و فرهنگی با درون‏مایه‏های فرعی: باورهای کارآمد و ناکارآمد اجتماعی و فرهنگی، دخالت اطرافیان، تسهیل‌گری یا بازداری اجتماعی و ملزومات ازدواج مجدد با درون‏مایه‏های فرعی: همبسته‏های تسهیل‏کننده و اهمیت رفتارهای مناسب و درک همسر. نتایج این پژوهش نشان می‏دهد ازدواج مجدد پدیدة چندبعدی با ابعاد فردی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و خانوادگی با چالش‏های گوناگون است. یافته‏های این پژوهش ادبیات محدود گذشته درزمینة تجربة ازدواج مجدد با حضور فرزند را گسترش می‏دهد. همچنین ساختار چالش‏های استخراج‏شدة این مطالعه در زمینة زوج‏درمانی و مشاورة پیش از ازدواج این شکل از ازدواج دارای تلویحات کاربردی فراوان برای پیشگیری از ناخشنودی زناشویی و افزایش موفقیت زناشویی و خانوادگی آن‏هاست.