تأثیر کم‌آبیاری بر بهره‌وری مصرف آب، عملکرد و اجزای آن در گیاه پنبه (رقم ’ورامین‘)

Abstract

محدودیت منابع، استفاده بهینة آب در کشاورزی را الزامی کرده است. برای بهینه‌سازی مصرف آب گیاه پنبه، آزمایشی به‌صورت کرت‌های خردشده، در قالب بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار، در حاجی‌آباد (استان هرمزگان) اجرا شد. تیمارها سه سطح آبیاری (100، 80 و 60 درصد نیاز آبی) و دو سیستم آبیاری (قطره‏ای سطحی و زیرسطحی) بود. نتایج نشان داد در هر دو سیستم، گیاهان تحت تیمارهای 60 و 80 درصد، به‌ترتیب 3200 و 1500 مترمکعب آب در هکتار نسبت به آبیاری کامل، صرفه‌جویی داشت. نسبت به تیمار شاهد (آبیاری کامل) بهره‌وری آب در گیاهان تحت تیمار 80 درصد، 7/0 درصد افزایش و در تیمار 60 درصد 8/3 درصد کاهش داشت. در عملکرد گیاهان تحت تیمارهای 60 و 80 درصد نیاز آبی نسبت به آبیاری کامل، به‌ترتیب 2/37 و 6/15 درصد، تعداد غوزه 37 و 5/9 درصد و وزن غوزه 5/24 و 3 درصد کاهش داشت. عملکرد محصول، بهره‌وری آب، تعداد غوزه در بوته و وزن غوزه در سیستم آبیاری قطره‌ای زیرسطحی نسبت به قطره‌ای سطحی 1/12، 7/12، 2/27 و 5/17 درصد بیشتر بود. بنابراین، آبیاری قطره‌ای زیرسطحی با 80 درصد نیاز آبی در کشت پنبه راهکار مناسبی برای صرفه‌جویی در مصرف آب و افزایش بهره‌وری در دوره‌های خشک‌سالی منطقه است.