معرفی یک روش ساده در محاسبه پارامترهای هیدرولیکی با استفاده از آزمایش نفوذ بیرکن

Abstract

روش آزمایش نفوذ تک‌استوانه‌ای بیرکن در سال‌های اخیر به‌دلیل کم‌هزینه بودن و سادگی در اجرا بسیار مورد توجه قرارگرفته است. الگوریتم محاسباتی BESTslope الگوریتم اصلی در آزمایش بیرکن است و خصوصیات هیدرولیکی خاک مانند هدایت هیدرولیکی اشباع (K_s) و ضریب جذب خاک (S) را تخمین می‌زند. هدف از پژوهش حاضر مقایسة عملکرد الگوریتم BESTslope با روش پیشنهادی ساده و تعیین مقدار پارامتر ثابت α به‌عنوان نسبت نیروی ثقل به نیروی کاپیلاری در بافت‌های لوم و لوم ماسه‌ای است. برای این منظور تعداد 113 آزمایش نفوذ بیرکن در مزرعة تحقیقاتی سد سیستان با بافت غالب لومی و لوم ماسه‌ای انجام شد. نتایج نشان داد مقدار K_s تخمین‌زده شده برای 31 آزمایش با خطای نسبی برازش (Er) در هر یک کمتر از 5/5 درصد، با نتایج 59 آزمایش با متوسط Er کمتر از 5/5 درصد بسیار نزدیک است، البته با نتایج 101 آزمایش با متوسط Er کمتر از 10 درصد اختلاف به‌نسبت زیادی دارد. بر اساس نتایج به‌دست آمده، مقدار α در خاک‌های لومی و لوم ماسه‌ای منطقة مورد مطالعه برابر با متوسط مقدار به‌دست آمده در حالات 31 و 59 آزمایش منتخب و برابر با 013/0 تعیین شد.