ارزیابی تحمل به خشکی به‌منظور افزایش بهره‌وری مصرف آب در بزرک

Abstract

انتخاب رقم پرمحصول و مقاوم به تنش با بیشترین کارایی و بهره‌وری مصرف آب، از مهم‌ترین ابزارهای مدیریت آب در مزرعه در مناطق خشک و نیمه‌خشک است. این پژوهش به‌منظور شناسایی فامیل‌های مقاوم و متحمل به تنش خشکی با بیشترین بهره‌وری مصرف آب در بین 119 فامیل F_2:3 حاصل تلاقی یک لاین داخلی (KO37) با یک لاین کانادایی (SP1066) در دو محیط تنش و عدم تنش رطوبتی انجام گرفت. نتایج مقایسۀ میانگین صفات نشان داد که جمعیت تفرق‌یافتۀ حاصل، دارای تنوع کافی از نظر تحمل به تنش خشکی و عملکرد دانه بود. براساس صفت بهره‌وری مصرف آب، فامیل‌های 38، 39، 72، 74 و 119 که بهره‌وری مصرف آب زیادی در هر دو وضعیت تنش (به‌طور میانگین 47/0 کیلوگرم بر متر مکعب) و عدم تنش رطوبتی (به‌طور میانگین 63/0کیلوگرم بر متر مکعب) داشتند، به‌عنوان متحمل‌ترین فامیل‌ها به خشکی معرفی شدند. براساس ترسیم تری‌پلات حاصل از شاخص STI و بهره‌وری مصرف آب در هر دو وضعیت تنش و عدم تنش رطوبتی، فامیل‌های مذکور به‌عنوان مطلوب‌ترین فامیل‌ها معرفی شدند. نسل‌های پیشرفتۀ حاصل از این فامیل‌ها می‌توانند در برنامه‌های اصلاحی آینده شامل بهبود و تولید اینبرد لاین‌های با عملکرد زیاد و مقاوم به خشکی در بزرک به‌منظور افزایش بهره‌وری مصرف آب، صرفه‌جویی در منابع آب و مدیریت آب در مزرعه استفاده شوند.