پرونده مککسون و صلاحیت دادگاه‌های ایالات متحده در رسیدگی به دعاوی علیه دولت ایران در چارچوب عهدنامه مودت و روابط اقتصادی و حقوق کنسولی

Abstract

نظام حقوقی حمایت از سرمایه‌گذاران در کشور میزبان، نظامی متاثر از حقوق بین‌الملل (معاهدات بین‌المللی، عرف بین‌الملل، اصول حقوقی و دکترین) از یک سو و حقوق داخلی کشورها و روابط سیاسی آن‌ها از سوی دیگر است. این نظام حقوقی به دلیل همین چند وجهی بودن، از پیچیدگی زیادی برخوردار است. زمانی که عهدنامه‌ی مودت و روابط اقتصادی و حقوق کنسولی بین ایران و دول متحده‌ی آمریکا در سال 1335 خورشیدی تصویب شد، تصور این که عهدنامه‌ی مودت به منظور جبران خسارت زیان‌دیدگان در دادگاه‌های داخلی علیه متعاهدین مورد استناد قرار گیرد، بعید بود. طرح پرونده مککسون علیه دولت جهوری اسلامی ایران، به‌رغم ممنوعیت طرح دعاوی به استناد بیانیه الجزایر و وجود موانع قانونی و سیاسی در طرح این‌گونه دعاوی، این پرسش را به پیش می‌کشد که چگونه شرکت مککسون توانست صلاحیت دادگاه‌های ایالات متحده آمریکا در رسیدگی به این دعوا را اثبات و سپس دادگاه به استناد عهدنامه‌ی مودت و تفسیر ارائه شده از حقوق ایران حکم به نفع آن شرکت صادر نماید.در این مقاله صلاحیت دادگاه‌های داخلی آمریکا در رسیدگی به دعاوی ناشی از اقدامات دولت ایران و حق اقامه‌ی دعوا علیه دولت ایران به استناد عهدنامه مودت و تفسیر ارائه شده در حقوق ایران و همچنین استناد به موانع اعمال صلاحیت دادگاه‌های داخلی به استناد اصل مصونیت دولت مستقل و دکترین عدم محاکمه و دادرسی عمل دولت‌ها مورد بررسی قرار می‌گیرد. Jurisdiction of United States Courts to Hear Disputes against the Government of Iran within the Context of the Treaty of Amity, Economic Relations, and Consular Rights