وضعیت حقوقی قرارداد نجات در حقوق دریایی ایران

Abstract

نجات دریایی عبارت است از عملیاتی که طی آن کشتی، سرنشینان، بار یا سایر اموال از خطر رهایی می‌یابند. نجات دریایی بر دو گونه است: قراردادی و غیر قراردادی. در نجات قراردادی، مالکِ اموالِ در خطر و ناجی، پیش از آغاز عملیات نجات، قراردادی بسته و شرایط نجات و مبلغی را که باید پرداخت شود تعیین می‌کنند؛ سپس ناجی مطابق با قرارداد اقدام به یاری می‌کند. هر توافقی که به منظور نجات و تحت تاثیر خطر بسته شود و دادگاه آن را غیر منصفانه تشخیص دهد به درخواست هر طرف قابل ابطال است. در چنین صورتی، وضعیت حقوقی قرارداد را قابل ابطال می‌دانند. بنابر این، قرارداد قابل ابطال عبارت است از قراردادی که هر یک از دو طرف آن یا شخص ثالث می‌تواند ابطال آن را از دادگاه بخواهد. قرارداد قابل ابطال در حقوق ایران شناخته شده نیست، ولی استثناهایی را به مانند قرارداد نجات در ماده 179 قانون دریایی می‌توان یافت.Legal Status of Salvage Contract in Iranian Marine Law