تدوین معیارهای طراحی فضای مشترک در مناطق مرکزی شهرها (مطالعه موردی : خیابان خیام شهر قزوین)

Abstract

<strong>بیان مساله</strong> : امروزه گسترش دامنه فعالیت‌ها به واسطه ساخت‌و‌سازهای سرسام‌آور در شهرها، موجب بروز مشکلات ترافیکی در معابر نظیر تراکم ترافیک و کُندی جریان عادی عبور و مرور وسایل نقلیه،کاهش شدید فضای پارکینگ، افزایش استفاده از سوخت‌های فسیلی،بروز تصادفات و کاهش میزان امنیت عابران،افزایش آلودگی‌های زیست محیطی و مشکلات اجتماعی چون کاهش سرزندگی در افراد و مسائلی از این دست می‌شود.مراکز شهری به دلیل تمرکز فعالیت‌ها و تجمع افراد، همواره به عنوان یکی از مهم‌ترین گره‌های ترافیکی در سطح شهرها نمایان می‌شوند. نظریه‌پردازان شهری ضمن ارائه تکنیک‌های متعدد در راستای توسعه انسان‌محورشهرها،اشاره‌ای مستقیم به احداث پیاده‌راه‌ها و تأثیرات مثبت این‌گونه فضاها بر رونق سرزندگی اجتماعی و افزایش رضایتمندی شهروندان داشته و آن را به عنوان یکی از مهم‌ترین راهکارهای کاهش حجم ترافیک وسایل نقلیه در معابر معرفی می‌کنند.در فضای مشترک علاوه بر مرتفع کردن اولویت نخست نظریه‌پردازان شهری که همان انسان‌محور کردن فضاهای شهری می‌باشد، به نیازهای وابسته به حضور خودروها نیز توجه شده و همین امر موجب رضایت خیل عظیمی از ذینفعان فضاهای شهری به همراه داشته است.در فضای مشترک سعی برآن شده که علاوه بر حضور کامل افراد پیاده، وسایل نقلیه به‌صورت کنترل شده و با حجم محدود در فضای شهری حضور یابند. <strong>هدف:</strong>مقاله حاضر با هدف استخراج و ارائه معیارهای طراحی شهری ایجاد فضاهای مشترک در مراکز شهری(در این پژوهش : خیابان خیام شهر قزوین) بر مبنای تحلیل اطلاعات بدست آمده از تجربیات موفق جهانی تدوین شده است. <strong>روش:</strong>در فرآیند پژوهش ضمن بررسی مبانی نظری مرتبط با نظریه مذکور،با استفاده از روش‌های توصیفی و تحلیل اطلاعات موجود در منابع موردنظر،به بررسی معیارهای طراحی فضای مشترک در تجارب جهانی پرداخته و در ادامه معیارهای پیشنهادی به منظور اجرای این طرح در مناطق مرکزی شهری ارائه شده است. <strong>یافته ­ها:</strong>یافته­های پژوهش در ۵ محور مجزا، اصول و معیارهای طراحی فضای مشترک بمنظور اجرا در مناطق مراکز شهری را شناسایی کرده و زیرمعیارها، محورهای استراتژیک،راهکارها و در نهایت ضوابط و توصیه های طراحی سیاست اجرایی را در چارچوبی مشخص ارائه کرده است. <strong>نتیجه</strong>:ارائه چارچوبی مدون در قالب ۵ محور مدیریت و آرامسازی ترافیک،بهبود سیمای کالبدی شهر،وضعیت زیست محیطی،وضعیت اقتصادی و خدمات شهری،تقویت زندگی اجتماعی و تعاملات فرهنگی از معیارهای طراحی فضای مشترک در مناطق مرکزی شهری می­باشد.