اعمال یکجانبه دولت‌ها به عنوان منبع تعهد بین‌المللی در حقوق بین‌الملل

Abstract

موضوع منابع حقوق بین‌الملل یکی از پر بحث‌ترین موضوع‌ها در حقوق بین‌الملل محسوب می‌شود. ماده 38 اساسنامه دیوان بین‌المللی دادگستری، منابع حقوق بین‌الملل را برشمرده است. اعمال یکجانبه دولت‌ها در میان این منابع وجود ندارد اما دولت‌ها در رویه بین‌المللی خود به کرّات نشان داده‌اند که از طریق این اعمال، تعهداتی را پذیرفته و همچنین خود را نسبت به اعمال یکجانبه دولت‌های دیگر ذی نفع می‌دانند. وضعیت مشابهی نیز در مورد رویه قضایی قابل مشاهده است. این وضعیت، سبب شده تا اعمال و اعلامیه‌های یکجانبه را واجد آثار الزام آور بدانند و به عنوان یکی از منابع تعهد بین‌المللی نام برده شود. اما همه اعمال یکجانبه چنین نیستند. دکترین، رویه دولت‌ها و به ویژه رویه قضایی، شرایطی را برای اعتبار و الزام‌آوری اعمال یکجانبه برشمرده‌اند تا به مدد آن‌ها، اعمال حقوقی از اعمال سیاسی تفکیک شوند. بنابراین، به نظر می‌رسد که اعمال یکجانبه دولت‌ها، تحت شرایطی، دارای آثار حقوقی الزام‌آور می باشند.