تاثیر پراگماتیسم بر تفسیر حقوقی

Abstract

پراگماتیسم، دیدگاهی است که فارغ از آغاز و ذات اشیاء به دست آورد و نتایج و واقعیت­های عملی آن چیز می­اندیشد. از این تعریف می­توان تأثیر گسترده پراگماتیسم بر همه علوم اجتماعی را درک کرد. در عرصه حقوق نیز در آغازین سالهای قرن بیستم، تأملات پراگماتیستی جولان دادند. در مقاله حاضر به تأثیر این نگرش بر تفسیر قضایی پرداخته­ایم. بدین منظور، چهارچوب و ارکان تفسیر کلاسیک را برشمرده ایم و در برابر، تأثیر پراگماتیسم را بر هر یک از ابعاد مطالعه نموده­ایم. هدف منطق کلاسیک حقوق، تمایز نگاه صواب از ناصواب است. اما از نگاه پراگماتیست­ها همه رویکردها، حتی آنها که کاملا در برابر هم صف میکشیدند می­توانند درست باشند. در بعد تفسیری، رویکرد کلاسیک، متن گرا و نظام مند است. نظام مندی تفسیر سنتی در چند بعد تجلی می­یابد: ماهیت شناسی، اصول محور بودن و تفسیر منطقی. در برابر، پراگماتیسم حقوقی بافتار گرا و فاقد انسجام تفسیری، ماهیت گریز و استقرا گراست.