تحلیل اقتصادی قاعده مسئولیت محض و بررسی کارآیی آن در حقوق ایران

Abstract

در مسئولیت مدنی، مهم‌ترین موضوع مبنایی است که برای مسئولیت انتخاب می‌شود. در این زمینه مبانی گوناگونی ارائه گردیده است؛ به نظر می‌رسد دو قاعده مسئولیت مبتنی بر تقصیر و قاعده مسئولیت محض، مهم‌ترین مبانی مسئولیت به شمار می‌آیند. در این نوشتار تلاش گردیده است کارایی قاعده مسئولیت محض، بر اساس تحلیل اقتصادی حقوق و بر مبنای نظریه اقتصادی استاندارد تولید و نظریه بازی بررسی گردد و به این پرسش پاسخ داده شود که در چه مواردی این قاعده باید حاکم باشد؛ هم چنین کارایی این قاعده در حقوق ایران مورد توجه قرار گرفته است. بررسی انجام گرفته به این نتیجه منتهی گردید که، به طور کلی، قاعده مزبور تنها در حوادث یک جانبه کارایی دارد؛ علاوه بر این، در حقوق ایران به علت بی توجهی مقنن، قاعده مزبور به کارایی منجر نمی‌شود. در پایان ذکر این نکته ضروری است که در تدوین این مقاله از روش تحقیق کتابخانه‌ای استفاده شده است.