ارزیابی کم و کیف استفاده و رضایت کاربران از پایگاه اطلاعاتی نمایه نشریات در کتابخانه های عمومی شهر مشهد

Abstract

هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر بخشی پایگاه اطلاعاتی نمایة نشریات درراستای غنا بخشیدن به خدمات اطلاعاتی کتابخانه‎های عمومی‎و ارزیابی میزان رضایت و استفاده کاربران از تعامل با آن انجام گرفته است. <br />جامعه پژوهش: جامعة اول پژوهش تمامی کتابداران کتابخانه‎های عمومی‎مشهد بود. جامعة دوم، اولین 10 کاربرآشنا با پایگاه نمایه بودند که به‎ 21کتابخانه عمومی‎شهر مشهد مراجعه کردند. جامعة سوم، تمامی جستجوهای انجام شده طی بازة زمانی دو ماهه در پایگاه نمایة نشریات بود که در 9 کتابخانة عمومی‎شاخص از نظر استفاده در 3 منطقة متفاوت جمعیتیِ شهر مشهد، انتخاب گردید.<br />نوع پژوهش: نوع پژوهش کاربردی و روش پژوهش به 2 بخش تقسیم گردید: 1) استفاده از روش مشاهده غیرمداخله گرایانه که با کمک نرم‎افزار snagit نسبت به ضبط رکوردهای جستجو شده و تجزیه و تحلیل آنها اقدام شد.2) بخش دوم پیمایشی از نوع توصیفی است که از دو پرسش‎نامه کاربران وکتابداران برای گردآوری داده‎ها استفاده گردید. پاسخهای کاربران، کتابداران و پاسخهای ضبط شده با نرم‎افزارsnagit در قالب هفت فرضیة پژوهش، تحلیل شد.<br />یافته‎های پژوهش: کاربران با هدایت کتابداران یا همکاران، از وجود پایگاه نمایه نشریات آگاه شده‎اند؛ هدف از مر اجعه به پایگاه، بازیابی مطالب برای پژوهش در دست اجراست؛ بیشترین جستجوها، جستجوی موضوعی هستند؛ مجله‎های علمی - پژوهشی بیشتر از مجله‎های عامه پسند مورد مراجعه قرار می‎گیرند؛ کاربران از دستیابی آسان به محتوای پایگاه نمایه رضایت دارند؛ نقاط قوّت پایگاه از نقاط ضعف آن بیشتر است؛ تنها 1% از مقاله‎هایی که بازیابی می‎شوند، عملاً مورد استفاده قرار می‎گیرند.<br />آشنایی کتابداران با پایگاه نمایة نشریات بسیار کمتر از آشنایی آنها با اینترنت و رایانه است. 70% کتابداران برای رفع نیازهای اطلاعاتی خود و کاربران، اینترنت را به پایگاه نمایه ترجیح می‎دهند. کتابداران خود را ملزم به استفاده از پایگاه نمایه می‎دانند. کتابداران برای استفاده از پایگاه نمایه، به آموزش نیاز دارند؛ 71% کتابداران اعلام کردند استفاده از پایگاه نمایه در آینده بیشترخواهد بود. همة کتابداران انجام تغییرات در پایگاه نمایه را ضروری دانستند و آن را جایگزینی کامل برای همة مجله‎های چاپی کتابخانه‎های عمومی نشناختند. عمده‎ترین نقاط ضعف پایگاه از دید کتابداران به ترتیب در شاخصهای 1) امکانات نمایش 2) محتوا 3) امکانات جستجو. و در بیان نقاط قوّت پایگاه به ترتیب شاخصهای 1) دسترسی آسان به منابع و 2) پوشش موضوعی، ذکرشده است.