ارزیابی قابلیت فهم پذیری محیط رابط پایگاه های اطلاعاتی و میزان هدفمند بودن رفتار اطلاع جویی کاربران بر پایه الگوی الیس

Abstract

مقدمه / هدف: پایگاه‎های اطلاعات علمی مهم‎ترین و پرکاربردترین منابعی هستند که اطلاعات موجود در آنها از طریق رابط کاربر قابل دسترسی است. یکی از راهکارها برای بر طرف ساختن چالشهای موجود در محیط رابط کاربر، بررسی این محیط بر پایة دیدگاه و رفتار اطلاع‏جویی کاربران است. هدف این پژوهش، ارزیابی قابلیت فهم‏پذیری محیط رابط پایگاه‎های اطلاعاتی ابسکو، پروکوئست و ساینس دایرکت و میزان هدفمندبودن رفتار اطلاع‏جویی کاربران برپایة الگوی الیس می‏باشد.<br />روش‏شناسی: پژوهش حاضر از نوع کاربردی است که با استفاده از روش پیمایشی و با رویکردی ترکیبی (فایلهای ثبت رخداد جستجو و بلنداندیشی کاربران و سیاهة وارسی) با تأکید بر فهم‎پذیری عناصر محیط رابط و بر پایة مؤلفه‎های رفتار اطلاع جویی کاربران انجام پذیرفته است. جامعة آن از میان دانشجویان مقاطع تحصیلی کارشناسی ارشد و دکتری در حوزه‎های علوم انسانی/ اجتماعی و علوم پایه/فنی- مهندسی دانشگاه فردوسی انتخاب شد. برای تجزیه و تحلیل داده‎های کمّی، از آمار توصیفی و استنباطی به کمک نرم افزاز آماری SPSS 16 و داده‎های کیفی، از تحلیل محتوا استفاده گردید. <br />یافته‎ها: یافته‎های پژوهش نشان داد میزان قابل فهم بودن عناصر محیط رابط در پایگاه‎های مورد بررسی، میانگینی متوسط به بالاتر دارد. یافته‎های دیگر نشان داد میانگین بالای پاسخها نشان‎دهندة وجود هدف در به کارگیری هر یک از عناصر محیط رابط کاربر پایگاه‎های اطلاعاتی به وسیلة آزمودنیهاست. همچنین آزمون فرضیه‎ها نشان داد تفاوتی در رفتار اطلاع‏جویی کاربران دو حوزة تحصیلی علوم انسانی/ اجتماعی و علوم پایه/فنی - مهندسی از نظر به کارگیری مؤلفه‎های رفتار اطلاع‏جویی الگوی الیس(شروع، پیوندیابی، مرور، تمایزیابی، ردگیری و برگیری) وجود ندارد.