نیمرخ مجله‏ های انگلیسی‌زبان دانشگاه تهران بر اساس معیارهای نمایه‌سازی پایگاه‌های استنادی بین‌المللی

Abstract

<strong>مقدمه</strong>: هدف پژوهشگران بررسی وضعیت نمایه‌سازی مجله‏‌های انگلیسی‌زبان دانشگاه تهران در پایگاه‌های استنادی بین‌المللی است. بنابراین، فرایند گزینش در دو پایگاه‌ اسکاپوس و وب‏‌آف‌‏ساینس به دقت بررسی شده و مجله‌ها بر اساس معیارهای به‌ دست‌ آمده اعتبارسنجی شده‌‌اند تا نقاط ضعف مجله‌های انگلیسی‌‌زبان دانشگاه تهران برای نمایه‌سازی در این پایگاه‌ها مشخص شود.<br /> <strong>مواد و روش‌ها</strong>: نوع پژوهش کاربردی و روش آن پیمایشی است و مجله‌‌ها با رویکرد توصیفی ارزیابی شده‌اند. در این پژوهش برای ارزیابی مجله‌‏های انگلیسی‌زبان دانشگاه تهران از روش‌ تحلیل استنادی و روش مشاهدۀ مستقیم با ابزار سیاهۀ وارسی استفاده شده است.<br /> <strong>یافته‌ها</strong>: معیارهای اصلی برای استانداردسازی مجله‌‌ها به منظور نمایه‌سازی در پایگاه‌‌های بین‌المللی در چهار قلمروِ«اطلاعات کلی» (معیارهای حداقل)، «خطّ‌‌‌مشی»، «دسترسی برخط» و «موقعیت» طبقه‌‌بندی شدند که برای هر معیار شاخص‌های قابل اندازه‌گیری تعیین شد. در بررسی مجله‌ها، با توجه به این معیارها، تا زمان اجرای پژوهش فقط دو مجله توانستند معیارهای حداقل را به‌طور کامل رعایت کنند. اشکال‏های اساسی مجله‌‌ها به‌ترتیب شامل نداشتن فرایند داوری و نوع همترازخوانی، رعایت‌نکردن نظم انتشاراتی، مشخص‌نبودن اصول اخلاقی نشر و تنوع پایین نویسندگان و هیئت تحریری مجله‌هاست. از جمله نقاط قوّت آنها وبگاه انگلیسی، دسترسی برخط به متن کامل مقاله‌ها و داشتن شماره استاندارد بین‌المللی را می‌توان نام برد.<br /> <strong>نتیجه‌گیری</strong>: به‌‌ طور کلی میزان رعایت شاخص‌های چهار قلمروِ مورد ارزیابی مجله‌های انگلیسی‌زبان دانشگاه تهران برای پذیرش در پایگاه‌های بین‌المللی شصت و هفت درصد است. با مشخص‌شدن نقاط قوّت و ضعف‌ مجله‌‏ها، راهکارهایی برای ناشران، سردبیران و مسئولان سیاست‌گذاری ارائه شده است تا بتوانند سطح انتشار خود را به معیارهای مورد نظر پایگاه‌های نمایه‌‌سازی بین‌المللی نزدیک و امکان حضور در سطح بین‌المللی را پیدا کنند.