ارزشیابی تحصیلی، نظام نوین آموزش ابتدایی در ایران و جایگاه کتابخانه‌های مدارس در آن: گزارشی از یک پژوهش

Abstract

<strong>در جامعه‌های دانش محور کنونی، نیاز افراد برای همگامی با تحولات سریع، تسلط فناوری در تمام امور، دسترسی و استفاده از اطلاعات افزایش یافته است. کسب یادگیری مادام العمر که از چالشهای اصلی در توانمندسازی افراد در دسترسی به اطلاعات است، مورد توجه نظام آموزشی در کشورهای مختلف قرار گرفته است. یکی از هدفهای عمدة این تغییرات، آموزش مهارتهای یادگیری مادام‌العمر به فراگیران است. یکی از هدفهای طرح ارزشیابی تحصیلی در ایران نیز، به عنوان تحولی در نظام آموزشی ابتدایی، «آموختن چگونه آموختن» و تقویت مهارتهای «یادگیری مادام‌العمر» در دانش‌آموزان است. </strong><strong>مسئله اصلی پژوهش</strong><strong>، آگاهی از این واقعیت است </strong><strong>که آیا طرح توانمندی تحقق هدف نظام آموزشی یعنی پرورش مهارتهای یادگیری مادام‌العمر را دارد و </strong><strong>آیا برای کتابخانه مدرسه که زیرساخت لازم برای چنین آموزشی را فراهم می‌کند، جایگاهی در طرح در نظر گرفته شده است؟ </strong><br /> <strong>این پژوهش با روش پیمایشی انجام شد. برای گردآوری اطلاعات از نظرسنجی و تحلیل محتوای متون واسناد مرتبط با طرح و واقعیت‌ نمایی استفاده گردید. ابزارهای گردآوری اطلاعات، پرسشنامه و سیاهه وارسی می‌باشند. جامعه مورد پژوهش را 81 معلم، مدیران 29 مدرسه مجری طرح در خراسان رضوی و کتابخانه‌های این مدارس تشکیل می‌دهد. یافته‌های پژوهش نشان داد گرچه در طرح </strong><strong>جایگاه خاصی </strong><strong>برای </strong><strong>کتابخانه در نظر گرفته نشده است، ولی از دیدگاه مدیران و معلمان، وجود کتابخانه و استفاده از منابع غیردرسی برای پیشبرد آموزش ضروری است. همچنین، نتایج مقایسه وضعیت کتابخانه‌های مدارس با استانداردهای جهانی نشان داد این کتابخانه‌ها به دلیل نداشتن شرایط لازم نمی‌توانند به تحقق هدفهای طرح در نظام آموزشی کمک کنند. تفاوت زیاد میان نگرش و عملکرد مدیران و معلمان مشخص می‌کند که آنها شناخت لازم در مورد هدفهای طرح و چگونگی اجرای آن را ندارند. بنابراین، می‌توان نتیجه گرفت که طرح توانمندی لازم برای پرورش مهارتهای یادگیری مادام‌العمر در دانش‌آموزان را ندارد. یافته‌ها و پیشنهادهای این پژوهش، رهنمودهایی را برای تجدیدنظر، تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی برای اجرای موفق طرح در اختیار برنامه‌ریزان و تصمیم‌گیران قرار می‌دهد.</strong><br /> <strong> </strong><br /> <strong> </strong>