فضای سه بعدی اطلاعات و ضرورت بهینه‌سازی ساختار... اصطلاحنامه‌ها از طریق افزودن خصیصه‌های معنایی به آنها

Abstract

<strong>ارائة مدل تعامل بین سه زبان کاربر، مؤلف و نظام ذخیره و بازیابی اطلاعات، شناخت بهتر فضای مفاهمه در نظام ذخیره و بازیابی اطلاعات را مقدور می‌سازد. با تنظیم عناصر این مدل، عملکرد بهینة نظام را در راستای هدفهای تعیین شده، می‌توان تأمین کرد و اصطلاحنامه به عنوان زبان نظام ذخیره و بازیابی اطلاعات، یکی از عناصر مدل یاد شده خواهد بود. در تدوین اصطلاحنامه، ایجاد یک ساختار سلسله مراتبی از مفاهیم، اولین ضرورت، و ایجاد و تعیین نوع روابط بین مفاهیم اصطلاحنامه‌ای، دومین ضرورتی است که در رویکرد ساختار مبنا، فرا روی تدوین‌کنندگان اصطلاحنامه قرار دارد. امّا پیچیدگیهای شرایط نمایه‌سازی و همچنین دیدگاه‌های متفاوت کاربران نهایی نظامهای بازیابی اطلاعات، توجه به رویکرد کاربر مبنا را در عرصه سازماندهی و بازیابی اطلاعات ضروری ساخته‌ است. ابهام در استفاده از توصیفگر مناسب‌تر هنگام سازماندهی از یک سو و دیدگاه‌های متفاوت کاربران نهایی نظامهای بازیابی اطلاعات از سوی دیگر، گسترش روابط معنایی در اصطلاحنامه را ضروری می‌سازد. سه مفهوم معنایی<strong>[1]</strong> شامل: موجودیت<strong>[2]</strong>، صفت یا خصیصه<strong>[3]</strong> و نوع رابطه<strong>[4]</strong> به جای دو مفهوم معنایی در اصطلاحنامه شامل: موجودیت و رابطه، می‌تواند سطح ابهام واژگانی موجود در توصیفگرهای اصطلاحنامه را کاهش دهد. در صورت اضافه شدن مفهوم معنایی خصیصه به ساختار اصطلاحنامه، شناخت مختصات مفاهیم، تعیین حد و مرز و مصادیق آنها با ابهام کمتر مقدور می‌گردد. در چنین شرایطی، اختصاص توصیفگرهایی با قطعیت ربط بیشتر هنگام سازماندهی و امکان تعریف درخواست جستجوی اطلاعات با استفاده از خصیصه ها، سطح اثربخشی نظام بازیابی اطلاعات را از دید کاربر افزایش خواهد داد. همچنین، وارد ساختن خصیصه به ساختار مفاهیم معنایی در اصطلاحنامه، آن را به سطح مدل مفهومی در سلسله مراتب هستی‌شناسی نزدیک خواهد کرد. <br /></strong><br /> <br clear="all" /><br /> <br /> [1]. Semantic concept.<br /> <br /> <br /> [2]. Entity.<br /> <br /> <br /> [3]. Attribute.<br /> <br /> <br /> [4]. Relationship type.