تحلیل توزیع فضایی کتابخانه‌های عمومی در شهر مشهد

Abstract

<strong>این مقاله با هدف مطالعة پراکنش فضایی کتابخانه‌ها در شهر مشهد با استفاده از مدلهای تحلیل فضایی و تکنیکهای مربوط به خود همبستگی فضایی در نرم افزار </strong><strong>GIS</strong><strong> و </strong><strong>GEO DA</strong><strong> نگارش یافته است. داده‌ها شامل نقشه کتابخانه‌ها و اطلاعات مربوط به نواحی شهر مشهد است</strong><strong>.</strong><strong> در مجموع در 51 ناحیه شهر مشهد، اطلاعات 35 کتابخانه وارد پایگاه اطلاعات مکانی گردید، که از این تعداد، 17 کتابخانه محله‌ای، 11 مورد ناحیه‌ای، 6 مورد منطقه‌ای و یک </strong><strong>کتابخانه </strong><strong>شهری بوده است. </strong><br /> <strong>بر این اساس، به منظور تحلیل توزیع مکانی کتابخانه‌ها در سطح شهر مشهد، از </strong><strong> GIS</strong><strong>و بویژه تکنیکهای «خود همبستگی فضایی»<strong>[1]</strong> و شاخصهای موران و ضریب گری<strong>[2]</strong></strong><strong>استفاده شده است.</strong><br /> <strong>در این تحقیق، مشخص شد که از نظر نسبت جمعیت به ازای کتابخانه، میانگین شهر مشهد مشابه میانگین استان است، اما از میانگین کشور پایین‌تر بوده و به لحاظ شاخص سرانة زیربنا، از میانگین استان و کشور بالاتر می‌باشد. بی‌تردید، نقش آستان قدس رضوی</strong><strong> در تأمین </strong><strong>این فضاها و بویژه کتابخانه مرکزی، بی‌تأثیر نبوده است. </strong><br /> <strong>نتیجة حاصل از کاربرد تحلیل مدل خود همبستگی فضایی پراکنش کتابخانه‌ها در سطح نواحی شهر مشهد، نمایانگر الگوی پراکنده<strong>[3]</strong> </strong><strong>در سطح مشهد و توزیع ناعادلانه کتابخانه‌ها در سطح نواحی و ناهمگنی و نبود شباهت و ناپیوستگی واحدهای ناحیه‌ای به لحاظ شاخص کتابخانه بر اساس وسعت آنهاست. همچنین، </strong><strong>تحلیل خود همبستگی دو متغیره موران نیز بیانگر رابطة منفی بین تراکم جمعیت و الگوی توزیع کتابخانه در سطح نواحی شهر مشهد </strong><strong>است.</strong><br /> <strong> </strong><br /> <br clear="all" /><br /> <br /> 3. Spatial Auto-Correlation.<br /> <br /> <br /> 4. Gary Ratio Cو Moran's I.<br /> <br /> <br /> 5. Dispersed.