تعلیق اعتبار نشریات علمی: مطالعه موردی پایگاه گزارش استنادی نشریات طی سال‌های 2010 تا 2014

Abstract

<strong>هدف: </strong>مجله‌­های نمایه شده توسط پایگاه اطلاعاتی وب آو ساینس کلریویت انلیتیکس در صورتی‌که از طریق خوداستنادی زیاد و یا تبادل استنادی قراردادی با مجله‌های دیگر اقدام به دستکاری ضریب تأثیر خود کنند، به‌صورت موقت از پایگاه گزارش استنادی نشریات تعلیق می‌شوند. پژوهش حاضر با هدف مطالعه ویژگی مجله‌های تعلیق شده طی سال­‌های 2010 تا انتهای 2014 انجام گرفته است.<br /> <strong>روش:</strong> پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر رویکرد، نوعی مطالعه توصیفی است که با استفاده از شاخص‌­های علم‌­سنجی انجام شده است. جامعه پژوهش شامل 225 مجله است که طی سال­‌های 2010 تا انتهای 2014 از پایگاه گزارش استنادی نشریات تعلیق شده­‌اند. داده‌های پژوهش با استفاده از پایگاه گزارش استنادی نشریات و وب آو ساینس گردآوری شد.<br /> <strong>یافته­‌ها: </strong>نتایج پژوهش نشان می‌­دهد که مجله‌هایی از 117 حوزه موضوعی از سابقه تعلیق برخوردار بوده‌­اند که بیشترین تعداد تعلیق در حوزه‌های موضوعی مهندسی برق و الکترونیک، مدیریت و هوش مصنوعی به وقوع پیوسته است. بررسی سهم کشورهای جهان از مجله‌های تعلیق شده نشان داد که کشورهای ایالات متحده، انگلستان و هلند دارای بیشترین تعداد مجله‌های تعلیق شده، بوده‌­‌اند. بررسی مدت زمان تعلیق مجله‌ها نیز نشان داد که 3/41 درصد از مجله‌ها به مدت یک سال و 2/38 درصد نیز به مدت دو سال در حالت تعلیق قرار داشته­‌اند. همچنین 65 درصد از مجله‌های تعلیق شده در سال پیش از تعلیق، در چارک‌­های اول و دوم رشته خود قرار داشته‌­اند.<br /> <strong>نتیجه­‌گیری:</strong> با توجه به این‌که دو نشریه علمی کشور سابقه حضور در لیست مجله‌های تعلیق شده را داشته‌اند، آگاهی‌بخشی به پژوهشگران و دست‌اندرکاران نشریات علمی در کنار رصد منظم عملکرد استنادی مجله‌ها می‌تواند از وقوع رخدادهای مشابه در آینده جلوگیری نماید.<strong> </strong>