بررسی برخی از ترکیبات فیتوشیمیایی و فعالیت پاد‌اکسیدانی اندام‌های مختلف‌سه‌گونه سلمه تره (Chenopodium) در منطقه سیستان

Abstract

گیاهان منابع قوی از ترکیبات فنولی و فلاونوئیدی هستند که از مهم‌ترین پاد‌اکسیدان‌های طبیعی به شمار می آیند. با توجه کاهش تنش اکسیداتیو در سلول ها توسط ترکیبات پاد اکسیدانی، آن ها از نظر پزشکی دارای اهمیت بوده و در درمان بسیاری از بیماری های قلبی-عروقی و التهابی مفید می باشند. جنس سلمه تره (Chenopodium) متعلق به تیره اسفناجیان (Chenopodiacea) است که در درمان بواسیر، گلودرد و ناراحتی‌های چشمی و کبدی مورد استفاده قرار می گیرد. در این تحقیق مقدار ترکیبات فیتوشیمیایی و فعالیت پاد اکسیدانی سه اندام (میوه، برگ و ساقه) سه گونه گیاه سلمه تره (Ch.ficifolium, Ch. sosnovskyi, Ch. novopokrovskyanum) بررسی شد. همچنین در این بررسی مقدار روغنهای اسانسی برگ گونه Ch. sosnovskyi با استفاده ازدستگاه GC/MS شناسایی شد. به طور کلی نتایج نشان داد که مقدار فنول و فلاونوئید در اندام میوه و برگ سه گونه دارای بیشترین مقدار بود و برگ گونه Ch. sosnovskyi دارای مقدار بالایی از فنول وفلاونوئید نسبت به دو گونه دیگر می باشد. آنتوسیانین در اندام برگ گونه Ch. ficifolium بیشترین مقدار را دارا بود. در بررسی روغنهای اسانسی برگ گونه Ch. sosnovskyi تعداد 56 ترکیب شناسایی شد. عمده ترین ترکیبات شامل Cymene (54/%10)، Camphor (56/8)، Eemol (47/8)، α-Cadinol (74/7)، 3-dehydro-4-oxo-α-ionon l (97/5) بود. همچنین برگ گونه Ch. Sosnovskyi دارای بیشترین فعالیت پاد اکسیدانی بود. به طور کلی برگ گونه Ch. Sosnovskyi جهت انجام مطالعات بیشتر به منظورمصارف دارویی پیشنهاد می گردد.