بررسی فلورستیک رویشگاه‌های دو گونه انحصاری و در معرض تهدید روشن‌بال (Diaphanoptera Rech.f.) در شمال شرقی ایران

Abstract

چکیده:<br /> این تحقیق به منظور بررسی فلورستیک رویشگاه‌های دو گونه انحصاری و در معرض تهدید روشن‌بال خراسانی (Diaphanoptera khorasanica Rech.f.) در خراسانهای رضوی و شمالی و روشن‌‌بال آلمهای(D. stenocalycina Rech.f. & Schiman) در دشت میرزابایلوی پارک ملی گلستان صورت گرفت. هردو گونه متعلق به تیره میخک یا Caryophyllaceae می باشند که در ناحیه ایرانو-تورانی پراکنش داشته و گیاهانی علفی و چند ساله هستند. روشن‌‌بال خراسانی در خاکهای سرخ و روشن‌‌بال آلمه‌ای در خاکهای شور رویش دارند. با استفاده از منابع فلور، نقشه‌ها ی رقومی (250000 :1) و پیمایش میدانی، رویشگاههای گونه های خراسانی و آلمه‌ای شناسایی و محدوده پراکنش و نقاط ارتفاعی آنها ثبت گردید. فنولوژی گیاهان بررسی و نمونه های هرباریومی مربوط به 131 تاکسون از گیاهان روشن‌‌بال و گونه های همراه آنها در رویشگاهها جمع آوری و با استناد به منابع فلور شناسایی گردیدند. شکل زیستی غالب در رویشگاههای مورد مطالعه همی‌کریپتوفیت میباشد. اشکال زیستی فانروفیت، کامفیت، کریپتوفیت، تروفیت و پارازیت‌های یکساله و چندساله در رتبه‌های بعدی قرار دارند. بیشترین درصد گیاهان رویشگاه‌های روشن‌بال خراسانی متعلق به تیره‌های Asteraceae, Poaceae, Lamiaceae, Fabaceae و Brassicaceae و رویشگاه روشن‌بال آلمه‌ای مربوط به تیره‌های Poaceae و Chenopodiaceae می‌باشد. با توجه به وابستگی شدید این دو گونه به وضعیت اقلیمی و خاک مناطق مورد مطالعه، هردو گونه روشن‌بال نیاز جدی به حفاظت مطلوب و اصولی دارند.