تأثیر چای کمپوست بر شاخص های جوانه زنی و رشد گیاهچه لوبیا(Phaseolus vulgaris L.) به منظور تعدیل اثرات منفی ناشی از تنش خشکی

Abstract

جوانه‌زنی و سبز شدن سریع بذر، از عوامل تعیین کننده عملکرد نهایی گیاهان به‌شمار میرود. در این راستا مطالعه‌ای با هدف تأثیر چای‌کمپوست بر شاخص‌های جوانه‌زنی و رشد گیاهچه لوبیا در شرایط تنش خشکی صورت گرفت. آزمایش به صورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملاً تصادفی با 3 تکرار انجام شد. فاکتورهای مورد بررسی شامل چای‌کمپوست در 5 سطح (0، 5/2، 5، 5/7 و 10 درصد حجمی) و تنش خشکی در چهار سطح (صفر، 3/0- ، 6/0- و 9/0- مگاپاسکال) بود. در بررسی اثرات ساده چای‌کمپوست نتایج نشان داد که سطوح 5، 5/7 و 10 درصد، به صورت معنی‌داری درصد جوانه‌زنی، قدرت جوانه‌زنی، شاخص بنیه و وزن خشک ساقه چه را افزایش داد. نتایج نشان داد که تنش خشکی در تمامی سطوح منجر به کاهش معنی‌دار صفات مورد بررسی در مقایسه با شرایط بدون تنش شد. در شرایط تنش 6/0- مگاپاسکال، سطوح 5، 5/7 و 10 درصد چای‌کمپوست موجب افزایش معنی‌دار سرعت جوانه‌زنی، طول گیاهچه و وزن خشک ریشهچه شد و در شرایط تنش 9/0- مگاپاسکال، کلیه سطوح چای‌کمپوست در مقایسه با شاهد به صورت معنی‌داری سرعت جوانهزنی، طول ساقه‌چه و گیاهچه را افزایش داد. در شرایط بدون تنش و 3/0- مگاپاسکال، تیمار 10 درصد چای‌کمپوست منجر به افزایش معنی دار سرعت جوانه‌زنی (%4/9+ و %1/10+)، وزن خشک ریشهچه (%7/18+ و %7/19+)، طول ساقهچه (%7/10+ و %9+)، ریشه‌چه (%6/6+ و %6/8+) و گیاهچه (%4/8+ و %9/7+) شد. با توجه به‌ نتایج مطالعه، استفاده از چای-کمپوست در مرحله جوانه‌زنی به منظور کاهش اثرات منفی تنش خشکی در گیاه لوبیا توصیه می‌شود.