اثرات تابش اشعه ماوراء بنفش- ب (UV-B) و عنصر فلزی سنگین کادمیوم بر برخی وپژگی‌های فیزیولوژیکی گیاه کاهو (Lactuca sativa)

Abstract

تخلیه ازون استراتسفری، مقادیر اشعه ماوراء بنفش را در سطح زمین افزایش می‌دهد. افزایش سطوح اشعه ماوراء بنفش‌-ب (UV-B ، 280 تا 315 نانومتر) می‌تواند تولید محصول را با تحت تاثیر قرار دادن رنگدانه‌ها، فتوسیستم2 و تنظیم کننده‌های رشد، کاهش دهد. کادمیوم یک عنصر سنگین بالقوه سمی است که با دخالت در فرایندهای بیوشیمیایی و فیزیولوژیکی گیاه تولید آن را مختل می کند. تبادل گازی و محتوی رنگدانه‌ها در گیاهان کاهو (Lactuca sativa L.)، قرارگرفته در معرض اشعه UV-B و کادمیوم (‍Cd) (40 میکرو مول Cd2+ در قالب Cd3O12S3+8 H2O) بطور مجزا به صورت ترکیب تحت شرایط گلخانه مورد بررسی قرار گرفت. در مقایسه با شاهد، شدت فتوسنتز‌، هدایت روزنه‌ای، شدت تنفس، رنگدانه‌های فتوسنتزکننده (کلروفیل‌های a و b) با قرار گرفتن در معرض کادمیوم، اشعه ماوراء بنقش بطور معنی‌دار کاهش یافت. تراکم آنتوسیانین با کادمیوم یا اشعه ماوراء‌بنقش و بصورت ترکیب افزایش یافت. نتایج بدست آمده از آزمایش حاضر، بیانگر آن بود که تیمار‌های استفاده شده در این آزمایش بطور مستقم و غیر مستقیم صفات بیوشیمیایی و فیزیولوژیکی بویژه سازوکار فتوسنتز و اجزاء ساختاری دستگاه فتوسنتز کننده را در گیاه کاهو تحت تاثیر قرار می دهند.