مطالعه برخی ویژگی‏ های اکولوژیکی گونه پنج ‏انگشت (.Vitex agnus castus L) در استان قم

Abstract

گونه‏‏ی پنج ‏انگشت (Vitex agnus-castus L.) از خانواده‏ ی نعناعیان (Lamiaceae) است و بومی مناطق آسیای مرکزی و مدیترانه‏ ای می‏ باشد. در این پژوهش برخی از ویژگی‏ های اکولوژیکی گونه در دو رویشگاه مهم آن در استان قم با نمونه برداری به روش تصادفی – سیستماتیک مورد مطالعه قرار گرفت. در این رویشگاه‏ ها‏، تراکم، سطح پوشش، ارتفاع، قطر ساقه، گونه ‏های همراه و میزان زادآوری گونه اندازه‏ گیری شد. همچنین برای تشریح خاک در هر یک از رویشگاه ‏ها، سه نمونه خاک از عمق تجمع ریشه برداشت شد و برخی از ویژگی‏ های فیزیکی و شیمیایی آنها از قبیل: بافت خاک، هدایت الکتریکی، اسیدیته، نیتروژن، فسفر، پتاسیم و مواد آلی اندازه‏ گیری شد. داده‏ های به دست آمده با استفاده از آنالیز واریانس یک طرفه (ANOVA) در نرم افزار Minitab ver.14 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که بین دو رویشگاه از نظر ارتفاع گیاه اختلاف معنی‏ داری در سطح احتمال 5 درصد وجود دارد (P<0.05). جهت تعیین فاکتورهای مؤثر در پراکنش گیاه از آنالیز تجزیه مؤلفه‏ های اصلی (PCA) استفاده گردید. نتایج کلی نشان داد که مهم‏ترین عوامل مؤثر در تفکیک رویشگاهی این گونه فسفر، ماسه و هدایت الکتریکی است.