پیش بینی تراکم گیاه کندل (Dorema ammoniacum) در مراتع تخریب شده با استفاده از شبکه های عصبی

Abstract

گیاه کندل از تیره چتریان یک گونه دارویی، صنعتی می‌باشد که طی 4 دهه اخیر، سطح وسیعی از رویشگاه آن تخریب شده است. برای پیش‌بینی تراکم کندل در مراتع تخریب شده به روش شبکه‌های عصبی، در سال 1393 پژوهشی در جنوب غربی شهرستان سبزوار به اجرا درآمد. متغیرهای مستقل شامل (بافت خاک، EC، pH ، SAR، N، P، K، کاتیون‌ها، ماده آلی، درصد آهک) و متغیر وابسته (تراکم گیاه کندل) می‌باشد. پس از رسم محدوده مرتع بر روی نقشه توپوگرافی و عکس‌های ماهواره‌ای، تعداد 70 مثال آموزشی شامل متغیرهای مستقل و وابسته به روش تصادفی- سیتماتیک از زیستگاه کندل جمع‌آوری و از این تعداد، 50 مثال به آموزش، 10 مثال به اعتبار سنجی و 10 مثال به آزمون شبکه اختصاص داده شد. سپس تعداد 8 نمونه (متشکل از متغیرهای مستقل) از مرتع تخریب شده، جمع‌آوری و وارد مدل گردید. نتایج نشان داد که وابستگی کندل نسبت به عوامل محیطی یکسان نبوده و همبستگی تراکم گیاه با EC (93%-)، پتاسیم (95%)، کاتیونها (92%-)، SAR (79%-)، بافت خاک (80%)، قلیائیت (4%) و می‌باشد. همچنین کمترین تراکم کندل با 0.12/m^2 مربوط به مراتعی می‌باشد که بیش از 45 سال از تخریب آنها می-گذرد و بیشترین تراکم با 0.23/m^2 مربوط به مراتع تخریب شده طی 3 سال اخیر می‌باشد. پیش‌بینی کمّی تراکم کندل نشان داد که هر چه شدت و مدت تخریب مرتع بیشتر باشد، گسستگی بیشتری بین عوامل محیطی، ایجاد شده و به تدریج باعث حذف و مهاجرت اجباری گونه میگردد.