مقایسه تنوع گونه‌های درختی در توده‌های جنگلی مدیریت شده (قطع گزینشی) و مدیریت نشده راش (مطالعه موردی: جنگل شصت کلاته گرگان)

Abstract

به منظور مقایسه تنوع گونه‌های درختی در توده‌های جنگلی مدیریت شده و مدیریت ‌نشده راش جنگل شصت-کلاته، 12 قطعه نمونه یک هکتاری به ابعاد 100×100 متر پیاده و پس از ثبت نام گونه، قطر برابر سینه تمام درختان اندازه‌گیری شد. سپس میانگین شاخص‌های تنوع گونه‌ای بر اساس سطح مقطع در هر قطعه نمونه محاسبه و از آزمون آماری t غیر جفتی برای مقایسه تفاوت میانگین‌ها استفاده شد. در این مطالعه شاخص‌های غنا (مارگالف و منهینیک)، ناهمگنی (سیمپسون، شانون- وینر) و یکنواختی (سیمپسون، اسمیت- ویلسون، اصلاح یافته نی و کامارگو) محاسبه شد. نتایج نشان داد که شاخص‌های غنای گونه‌ای به طور معنی‌داری در توده مدیریت شده بیشتر بودند. میانگین شاخص‌های ناهمگنی در توده مدیریت شده و یکنواختی در توده مدیریت نشده بیشتر بود ولی تفاوت آماری معنی‌داری در سطح 05/0 مشاهده نشد. در مجموع غنا و ناهمگنی در توده مدیریت شده نسبت به توده مدیریت نشده بیشتر و یکنواختی کمتر است. شاخص‌های سیمپسون، اسمیت- ویلسون و مارگالف، به ترتیب به عنوان شاخص‌های مناسب برای بررسی ناهمگنی، یکنواختی و غنا در منطقه مورد مطالعه، بدست آمد. با توجه به نتایج این تحقیق، شیوه تک‌گزینی به دلیل الگوبرداری از شرایط تخریب طبیعی در مقیاس کوچک، به عنوان روشی مناسب برای حفظ و حتی افزایش تنوع گونه‌ای توده‌های طبیعی جنگل‌های شمال کشور پیشنهاد می‌شود.