بررسی روند تغییر ترکیب‌های زیست‌فعال میوه دو رقم لیموترش لیسبون (Citrus limon cv. Lisbon) و کوک‌اورکا (C. limon cv. Cook Eureka) طی رسیدن

Abstract

در این پژوهش از میوه‌ی دو رقم لیموترش (لیسبون و کوک‌اورکا) جهت مطالعه تغییر ترکیب‌های زیست‌فعال و ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی میوه طی مراحل رشدی بلوغ تا رسیدن استفاده شد. میوه‌های هر رقم به‌فاصله‌ی زمانی هر 10 روز یک‌بار طی یک ماه (24 مهر تا 27 آبان) برداشت و ارزیابی شدند. نتایج نشان داد که میوه‌ی کوک‌اورکا با میانگین وزن 04/131 گرم، طول 84/60 میلی‌متر، حجم 12/115 میلی‌متر مکعب و عصاره کل 22/39 درصد به‌طور معنی‌داری درشت‌تر از میوه‌ی لیسبون بود. بیش‌ترین مقدار اسید قابل تیتراسیون در هر دو رقم در اوایل آبان (لیسبون با مقدار 51/13 و کوک‌اورکا با مقدار 95/10 درصد) مشاهده شد. مقدار شاخص تکنولوژی در هر دو رقم در دامنه‌ی 40/3 تا 51/4 درصد قرار داشت. بیش‌ترین مقدار فنل‌کل گوشت در رقم لیسبون در اوایل آبان (مقدار 85/1 میلی‌گرم بر گرم) و در رقم کوک‌اورکا در اواسط آبان (مقدار 48/1 میلی‌گرم بر گرم) مشاهده شد. رقم لیسبون در اواسط آبان با مقدار 05/57 میلی‌گرم بر 100 گرم بیش‌ترین مقدار آسکوربیک‌اسید را دارا بود. بیش‌ترین مقدار فعالیت آنتی‌اکسیدانی در رقم کوک‌اورکا و در اوایل مهر (با مقدار 33/65 درصد) مشاهده شد. کم‌ترین مقدار کلروفیل‌کل در پوست و گوشت لیسبون به‌ترتیب با مقادیر 69/0 (اواسط آبان) و 42/0 میلی‌گرم بر گرم (اواخر آبان) اندازه‌گیری شد. رقم لیسبون بیش‌ترین مقدار کاروتنوئیدکل پوست (با مقدار 85/6 میلی‌گرم بر گرم در اوایل آبان) را داشت. بنابر این میوه‌ها قبل از شروع متابولیسم داخلی یا پس از رسیدگی کامل دارای حداکثر میزان ترکیب‌های زیست فعال بودند.