ارزیابی سمیت سلولی اجزای حاصل از بخش سازی عصاره متانولی گیاه سدابی جنوبی (Haplophyllum tuberculatum ) بر رده های سلول سرطانی RAJI و A549

Abstract

سدابی جنوبی (Haplophyllum tuberculatum (Forssk.) A. Juss.) گیاهی چند ساله از تیره مرکبات (Rutaceae) است که در منابع طب سنتی به عنوان گیاه دارویی ارزشمندی شناخته می-شود. در این پژوهش ضمن بررسی محتوای فنل، فلاوونوئید و آلکالوئید کل عصاره متانولی برگ، ساقه و ریشه گیاه سدابی جنوبی جمع‌آوری شده از استان هرمزگان، این عصاره‌های متانولی توسط حلال‌هایی با قطبیت متفاوت شامل دی‌اتیل‌اتر، کلروفرم، بوتانول و آب بخش‌سازی شد و اثر سمیت سلولی این بخش‌ها بر رده‌های سلولی RAJI (سلول سرطانی لنفوئیدی انسانی) و A549 (سلول سرطانی اپی‌تلیال ریه انسان) و سلول‌های لنفوسیت سالم خون انسان مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد بیشترین محتوای ترکیبات فنلی در ساقه و بیشترین محتوای فلاوونوئیدها و آلکالوئیدها در برگ این گیاه تجمع می‌یابد. عصاره‌ دی‌اتیل‌اتری هر سه اندام گیاه، IC50 کمتر از 200 میکروگرم بر میلی‌لیتر نسبت به رده سلول سرطانی A549 نشان دادند و در مجموع اثر سمیت سلولی بر رده سلولی A549 بطور معنی‌داری نسبت به رده سلولی RAJI بیشتر بود. عصاره‌ها نسبت به سلول‌های سالم خون سمیت سلولی نشان ندادند. به نظر می‌رسد ترکیبات این گیاه ضمن عدم آسیب به سلول‌های سالم، بر رده‌های مختلف سلول سرطانی تاثیر اختصاصی دارند. این نتایج می-تواند پتانسیل مناسبی برای استفاده از ترکیبات خالص شده این گیاه در صنعت داروسازی فراهم -آورد. لازم به ذکر است که بررسی‌های انجام شده در این پژوهش برای اولین بار بر روی سدابی جنوبی ایران صورت پذیرفته است.