ریزازدیادی درون‌شیشه‌ای گونه‌ای از ارکید در حال انقراض (Orchis catasetum) توسط پروتوکورم: اثر تنظیم‌کننده‌های رشد گیاهی و نانوکلات آهن

Abstract

خطر انقراض برخی از گونه‌های ارکید را تهدید می‌کند. در اینجا یک روش کارامد برای تکثیر درون‌شیشه‌ای نوعی ارکید در حال انقراض (Orchis catasetum) با استفاده از تنظیم‌کننده‌های رشد گیاهی و نانوکلات آهن ارایه می‌شود. پروتوکورم‌ها، به‌عنوان ریزنمونه، بر روی محیط موراشیگ و اسکوگ (MS) حاوی غلظت‌های مختلف بنزیل آدنین (BA)، نفتالین استیک اسید (NAA)، ایندول بوتیریک اسید (IBA) و نانوکلات آهن کشت شدند. بیشترین باززایی اجسام شبه-‌پروتوکورم (PLBs) (84/18 عدد در گیاهچه) از ریزنمونه‌های پروتوکورم در محیط کشت حاوی 5/0 میلی-گرم در لیتر BA همراه با 5/0 میلی‌گرم در لیتر NAA مشاهده شد. بیشترین تعداد ریشه (94/6 عدد در گیاهچه)، طول ریشه (90/178 میلی‌متر در گیاهچه)، تعداد برگ (50/9 عدد در گیاهچه) و ارتفاع گیاهچه (10/124 میلی‌متر در گیاهچه) در ریزنمونه‌های کشت‌شده در محیط MS غنی‌شده با 5/0 میلی‌گرم در لیتر BA همراه با 5/0 میلی‌گرم در لیتر NAA به‌دست آمد. در ارتباط با اثر نانوکلات آهن، بیشترین ارتفاع گیاهچه (79/82 میلی‌متر در گیاهچه)، بیشترین تعداد ریشه (76/4 عدد در گیاهچه) و طول ریشه (53/87 میلی‌متر در گیاهچه) در ریزنمونه‌های کشت‌شده در محیط MS غنی‌شده با 13/0 میلی‌گرم در لیتر مشاهده گردید. تعداد اجسام شبه‌-پروتوکورم و تعداد برگ در تیمارهای نانوکلات آهن نسبت به شاهد افزایشی را نشان ندادند. برای سازگاری، گیاهچه‌ها به گلدان‌های پرشده با پرلیت، خاک‌اره، یونولیت و پوکه معدنی به نسبت مساوی، منتقل شدند. گیاهچه‌های سازگارشده، در گلدان‌های حاوی پرلیت قرار گرفته و به گلخانه منتقل گردیدند. در شرایط درون‌خاکی، 100 درصد گیاهان زنده ماندند و تغییر مورفولوژیکی نسبت به گیاهان مادری در آنها مشاهده نشد.