مقایسه میزان تاکسول تولید شده در شرایط درون شیشه ای با بافت های طبیعی گیاه Taxus baccata L و .Taxus berevifolia Nutt

Abstract

تاکسول به عنوان یک ترکیب طبیعی بسیار کارآمد با سمیت پایین در کنترل و درمان طیف گسترده‌ای از سرطان-ها شامل سرطان پستان، رحم، تخمدان و سایر انواع آن معرفی شده است که منبع اولیه تولید آن، گیاه سرخدار (Taxus sp) می‌باشد. محدود بودن تعداد درختان سرخدار و عدم امکان تهیه مستقیم تاکسول از اندام‌های طبیعی به دلیل ممنوعیت قانونی قطع این درختان باعث شده از کشت‌های درون شیشه‌ای به عنوان جایگزین مناسب جهت تهیه تاکسول استفاده شود. امروزه کشت سلول، بافت‌ها و اندام‌های گیاهی می‌تواند امکان تکثیر سریع و انبوه بسیاری از گیاهان دارویی را فراهم آورد. تحقیق حاضر به منظور بررسی، تعیین و مقایسه میزان تاکسول موجود در کالوس‌های حاصل از شرایط درون شیشه‌ای با برخی از بافت‌های طبیعی گیاهانTaxus baccata و T. berevifolia انجام گرفت. بدین منظور برای القای کالوس از ریزنمونه ساقه و برگ و محیط کشت پایه WPM به همراه هورمون‌های D-2,4 و کینتین استفاده شد و میزان تاکسول موجود با استفاده از تکنیک HPLC اندازه‌گیری شد. میزان تاکسول بافت‌های طبیعی شامل پوست، ساقه و برگ نیز پس از انجام مراحل عصاره‌گیری، اندازه‌گیری و مورد مقایسه قرار گرفت. نتایج نشان داد میزان تاکسول در بافت‌های طبیعی هر دو گونه دارای روند مشابهی بود به طوری که در برگ بیشتر از ساقه و سپس پوست بود اما مقادیر آن در دو گونه با هم متفاوت و در گونه T. baccata بیشتر بود. همچنین میزان تاکسول محاسبه شده در کالوس هر دو گونه T. baccata و berevifolia T. بیشتر از بافت‌های طبیعی بود.