بررسی برهم‌کنش کادمیوم و روی در گیاه .Matthiola flavida Boiss

Abstract

بسیاری از اثرات سمی کادمیوم ناشی از برهم کنش با عناصر ضروری ازجمله روی می‌باشد. در این پژوهش بر‌هم‌کنش بین کادمیوم و روی در گیاه Matthiola flavida که از خانواده شب بو می‌باشد مورد بررسی قرار گرفت. روی در چهار سطح غلظتی 2، 10، 20 و40 میکرو مولار و کادمیوم در سطح 0، 1، 5 و 20 میکرومولار با سه تکرار استفاده گردید. ابتدا بذر گیاه در پیت کشت داده شد و بعد از دو برگی شدن به محیط هیدروپونیک منتقل شدند. با استفاده از محلول نیم هوگلند به مدت دو هفته آبیاری شد و بعد از دو هفته تیمار، طول ریشه، وزن تر و خشک، میزان کلروفیل و میزان فلز انباشته شده در گیاه اندازه گیری شد. نتایج نشان داد که با افزایش غلظت روی و کادمیوم طول ریشه کاهش معنی‌داری پیدا کرد. هم-چنین وزن تر و خشک ریشه و بخش هوایی و کلروفیل a،b و کل با افزایش غلظت روی و کادمیوم کاهش معنی‌داری نسبت به شاهد پیدا کرد (P≤0.05). ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﻘﺪار ﻋﻨﺼﺮ اﻧﺒﺎﺷﺘﻪ ﺷﺪه در ﮔﻴﺎه ﻧﺸﺎن داد ﻛﻪ ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﻏﻠﻈﺖ ﻛﺎدﻣﻴﻮم در محیط ﻛﺸﺖ ﻣﻴﺰان اﻧﺒﺎﺷﺘﻪ ﺷﺪن آن ﺗﻮﺳـﻂ ﮔﻴـﺎه اﻓـﺰاﻳﺶ یافت. ﻣﻘﺪار کادمیوم اﻧﺒﺎﺷﺘﻪ ﺷﺪه در ﺑﺨـﺶ ﻫـﻮاﻳﻲگیاه M. flavida ﺑﻴﺸﺘﺮ از رﻳﺸـﻪ بود. روی و کادمیوم در ﺣﻴﻦ ﺟﺬب ﺗﻮﺳﻂ رﻳﺸﻪ ﮔﻴﺎه ﺑﺎ ﻫﻢ رﻗﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮده و ﺑﺎﻋﺚ اﺧـﺘﻼل در ﺟـﺬب و اﻧﺘﻘـﺎل ﻳﻜـﺪﻳﮕﺮ ﻣﻲ ﺷﻮند. ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ روی به ویژه در غلظت 10 میکرومولار سمیت کادمیوم کاهش یافت.