بهینه سازی تولید کالوس و تولید افدرین در گیاه افدرا (Ephedra major)

Abstract

افدرین مهمترین الکالویید گیاه افدرا (Ephedra major) است که در درمان بیماری آسم مورد استفاده قرار می‌گیرد. هدف از تحقیق حاضر بررسی امکان کشت بافت این گیاه به منظور تولید کالوس و افدرین است. در این تحقیق اثر غلظت‌های مختلف 2,4-D وKin (0، 5/0، 1 و 2 میلی‌گرم در لیتر) بر روی تولید کالوس قطعات جداکشت ساقه مورد بررسی قرار گرفته است. آزمایش در قالب طرح تصادفی انجام شد.به این منظور بذرها پس از جمع‌آوری از ارتفاعات بجنورد در گلدان‌های حاوی خاک جنگل کشت شدند. قطعات جدا‌کشت ساقه از گیاهچه‌های 5 ماهه جدا و پس از ضدعفونی در محیط کشت موراشیگ و اسکوگ (MS) حاوی غلظت‌های مختلف 2,4-D و Kin کشت شدند. نتایج نشان داد قطعات جدا‌کشت ساقه در محیط کشت حاوی 5/0 و 5/0 میلی‎گرم در لیتر 2,4-Dو Kin بیشترین درصد کالوس‌زایی و آلکالوئید کل را نشان دادند. اندازه‌گیری افدرین به روشHPLC نشان داد که بیشترین میزان افدرین (053/0 میلی‎گرم بر گرم وزن خشک) در کالوس‌های تولید‌شده در محیط کشت حاصل از تیمار 2 و 5/0 میلی‌گرم در لیتر از هورمون‌های 2,4-D و Kin تولید شد.در مجموع نتایج حاضر نشان داد که در شرایط کشت بافت می‌توان از کالوس حاصل از قطعات جدا کشت افدرین تولید کرد.