بررسی قابلیت دیرینه شناسی فوکو در تحلیل نقاشی (تصویر)

Abstract

یکی از مولفه های اصلی اندیشه میشل فوکو، توجه به امور رویت پذیر و گفتارپذیر در هر عصر و تاکید بر جدایی مطلق این دو جهان در عصر مدرن است. وی ضمن اشاره به ناکارآمدی روش های زبان شناسانه برای تحلیل تصویر، خود در موارد متعددی دست به نگارش و سخنرانی درباره نقاشی زده است. لذا، با بررسی نوشته های فوکو درباره‌ی نقاشی، می توان روش تصویر خوانی او را شناخت.<br /> فوکو نقاشی را به عنوان یکی از حوزه‌هایی که می‌تواند مورد تحلیل دیرینه شناسانه قرار گیرد معرفی می‌کند. نکته قابل توجه این رویکرد، ادراک نقاشی به مثابه علمی است که مادیت آن بر اساس گفتمانی خاص شکل گرفته است. وی با ارجاع به ویژگی های نقاشی در ادوار مختلف ضمن بررسی رابطه‌ی امر رویت پذیر و امر گفتار پذیر در آنها، به رویت پذیری تغییرات اپیستمیک در نقاشی اشاره کرده است. روش دیرینه شناسی در تحلیل نقاشی از رویکردهای هرمنوتیکی، روانشناسانه و پدیدارشناسانه به هنر فاصله می گیرد و در عوض بر رخداد بودگی نقاشی و رابطه‌ی ویژگی های مادی تصویر و شرایط نمایش آن با گفتمانی مشخص تاکید می‌کند. این که یک اثر چگونه قواعد پیش از خود را طرد یا تایید می‌کند محور اصلی این روش است.