ایجاد و توسعه پلاتهای آزمایشی آلوده به Fusarium oxysporum f.sp lentis قارچ عامل پژمردگی عدس، برای شناسایی منابع مقاومت در ژرم پلاسمهای بین المللی و پیشرفته

Abstract

قارچ Fusarium oxysporumf.sp. lentis از عوامل بیماریزای ریشه و سـاقه عـدس اسـت که در تمام مراحل رشدی گیـاه، اعـم از جوانـه زنـی بــذر، گیاهچــه و گیــاه کامــل بــه میزبــان حملــه می کند و باعث پوسیدگی بذر، مـرگ گیاهچـه، پژمردگــی و پوســیدگی ریــشه و ســاقه مــی شــود. در این تحقیق به منظور شناسایی منابع مقاومت به قارچ F. oxysporum f.sp. lentis عامل پژمردگی و زردی عدس، در ابتدا یک پلات آزمایشی آلوده(Sick plot) درایستگاه تحقیقات دیم سرارود (کرمانشاه)ایجاد گردید. جهت تداوم و توسعه آلودگی در پلات آزمایشی، مقادیر زیادی از بوته های آلوده و دارای علائم بیماری پژمردگی، پس از خرد شدن به قطعات کوچک، بطور یکنواخت در تمام سطح پلات پخش گردیدند و بوسیله دیسک بطور یکنواخت با خاک مزرعه مخلوط گردیدند. همچنین از کشت جدایه های خالص شده فوزاریوم و تکثیر آنها بروی دانه های گندم اتوکلاو شده و مخلوط ماسه و آرد ذرت برای آلودگی بیشتر پلات استفاده گردید. تعداد 44 ژرم پلاسم بین المللی و پیشرفته عدس همراه با یک شاهد حساس در طول سالهای زراعی96-1393 در پلات آلوده مورد ارزیابی قرار گرفتند. پس از کاشت و مشاهده علائم بیماری، ارزیابی لاینها در سه مرحله با استفاده از مقیاس نمره ای (5-1)، 1- مقاوم دارای1/0 تا 20% آلودگی، 2- نسبتا"مقاوم 1/20 تا 40% آلودگی، 3- نسبتا" حساس 1/40 تا 60% آلودگی، 4-حساس 1/60 تا 80% آلودگی، 5-خیلی حساس 1/80 تا 100 آلودگی انجام گرفت. نتایج حاصله نشان داد که 19 لاین مقاوم(Resistant) ، 12 لاین نسبتا" مقاوم (Moderatly Resistant)، 7 لاین نسبتا" حساس (Moderatly Susceptible)، 6 لاین حساس (Susceptible) و رقم شاهد نیز خیلی حساس (Highly Susceptible) بود. واکنش نسبتا" متفاوت لاینهای مورد آزمایش در مناطق مورد آزمایش، دلالت بر تنوع بیماریزایی جدایه های قارچ عامل بیماری پ‍ژمردگی نخود دارد.