فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران
مرور بر اساس
مجموعههای این پایگاه
ارسال های اخیر
-
صورتبندی گفتمانی دانشگاه در سینمای ایران پساجنگ
(پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوریIranian Institute for Social & Cultural Research, 2025-06-22)دانشگاه در ایران پساجنگ، نه فقط سازمان تولید دانش، بلکه میدان نبرد گفتمانهایی بوده که هویت آن را در تلاطم قدرت و سیاست بازسازی کردهاند. این پژوهش، باهدف رمزگشایی از صورتبندی گفتمانی دانشگاه در سینمای ایران، سه پرسش را ...
-
فرهنگ دانشگاهی و تغییرات دینداری دانشجویان؛ یک مطالعه کیفی
(پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوریIranian Institute for Social & Cultural Research, 2025-06-22)پژوهشهای تجربی حاکی از تأثیر فرهنگ دانشگاهی بر دینداری دانشجویان است، امّا برای فهم عمیقتر این پدیده، که لازمۀ تصمیمگیریهای فرهنگی-اجتماعی است، ضروری است که شناختی دقیق از سازوکارها و فرایندهایی که این تأثیرگذاری از ...
-
احساسات دانشجویان ایرانی در فضای دانشگاهی
(پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوریIranian Institute for Social & Cultural Research, 2025-06-22)این مطالعه به تحلیل احساسات و نگرشهای دانشجویان ایرانی درباره دانشگاهها و فضای آنها پرداخته است. دادههای تحقیق شامل ۵۱۰۸ پست منفرد از پلتفرم اجتماعی ایکس، منتشرشده در فاصله آذر ۱۴۰۲ تا آذر ۱۴۰۳ است. تحلیل احساسات با ...
-
دانشگاه فرهنگ؛ چگونه دانشگاه و جامعه به هم پیوند میخورند؟
(پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوریIranian Institute for Social & Cultural Research, 2025-06-22)این مقاله تحلیلی از موقعیت کنونی نهاد دانشگاه در ایران از نظر چگونگی پیوند آن با جامعه است. در دهههای اخیر فرایندهای بروکراتیکشدن و تجاریشدن فشارهای گوناگون ساختاری و سیاسی به نهاد دانشگاه آورده است تا این نهاد را در ...
-
درآمدی بر مختصات تاریخی میدان دانشگاهی علوم اجتماعی در ایران
(پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوریIranian Institute for Social & Cultural Research, 2025-06-22)تاکنون آثار گوناگونی به بررسی وضعیت علوم اجتماعی در ایران پرداختهاند. برخی مبانی نظری این علوم را کاویدهاند و عواملی نظیر ضعف یا قوت سنتهای فکری، چالش سنت و مدرنیته، چالش علوم «غربی» و بومی و... را محور بررسی خود قرار ...
-
راهنمایی دانشجویان در تحصیلات تکمیلی؛ سبکها، فرصتها و موانع
(پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوریIranian Institute for Social & Cultural Research, 2025-06-22)رسالهها و پایاننامهها بخش مهمی از فرایند تولید دانش در دانشگاهها و مراکز آموزش عالی به شمار میآیند و ارتقای کیفیت و استانداردهای آنها تضمینکننده توسعه دانش و پیوند بیشتر آن با متن اجتماعی و فرهنگی است. با اتکا به ...
-
دانشگاه تهران؛ تیمورتاش یا فروغی؟ به مناسبت نودمین سال تأسیس
(پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوریIranian Institute for Social & Cultural Research, 2024-12-21)دانشگاه تهران، نخستین و بزرگترین نهاد آموزش عالی مدرن در ایران، تا کنون موضوع تحلیلها و توصیفهای بسیار بوده است. بسیاری از این تحلیلها، معطوف به چرایی و چگونگی و زمینهها و جریانهای مؤثر در تأسیس این نهاد بوده است. ...
-
بررسی پدیدارشناختی جنسیت در میانۀ سنتِفرهنگیِ ورزاجنگ
(پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوریIranian Institute for Social & Cultural Research, 2025-03-21)مردم بومی شمال، ساماندهی نبرد خونین دو گاو نر را ورزاجنگ مینامند و تحت عناوینی مثل پاسداشت بازی محلی، سنت، حفظ فرهنگ و صیانت از هویت بر تداوم آن اصرار دارند. طی چند سدۀ اخیر این فرهنگ نامتعارف با دگرگونیِ ساختارهای ...
-
تأثیر شبکههای اجتماعی مجازی بر حیات موسیقایی شمال خراسان از دهۀ80 شمسی تا 1399
(پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوریIranian Institute for Social & Cultural Research, 2025-03-21)موسیقی شمال خراسان در دهۀ 80 تا کنون تحت تأثیر شبکههای مجازی قرار گرفته است. این تأثیرات به حفظ شغل، انتشار، بازاریابی، ارتباط با مخاطب و ... برمیگردد؛ بهگونهایکه این شبکهها در نزدیکی آن به موسیقی مردمپسند تأثیر ...
-
مقایسه بازنمایی زنان ایران و امریکا در وبسایت رادیوفردا در سالهای 1399-1400
(پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوریIranian Institute for Social & Cultural Research, 2025-03-21)تصویری که ما از دنیای پیرامون داریم، در بسیاری از موارد ناشی از تجربه مواجهه با گزارشها و تصاویری است که بهوسیله رسانهها ارائه شده است. چگونگی بازنمایی زنان در رسانهها نیز به ایدئولوژی، عقاید و اهداف تولیدکنندگان محتوا ...
-
فرهنگ گذشتهگرای ایرانی؛ تحلیل نشانهشناختی برنامه «تونل زمان» شبکه «منوتو»
(پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوریIranian Institute for Social & Cultural Research, 2025-03-21)رسانهها بهعنوان ابزارهای حافظه فرهنگی میتوانند در احیای گفتمان گذشتهگرا نقش داشته باشند. اینکه در هر رسانهای گذشته مطلوب میتواند گذشته متفاوتی از سایر رسانهها باشد و هر رسانه، گذشته مشخصی را به عنوان گذشته ایدئال ...
-
سنجش سرمایه اجتماعی و فرهنگی با تأکید بر تمایل به سکونت در فضاهای شهری؛ مطالعه موردی محله امیرآباد شهر تهران
(پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوریIranian Institute for Social & Cultural Research, 2025-03-21)رابطه انسان و مکان و احساس تعلق مکانی و اجتماعی به فضاهای شهری یکی از مهمترین محورهای پژوهشی در انسانشناسی و جامعهشناسی شهری بوده است. انتخاب محل زندگی و سکونت در قلمرو شهری و کیفیت ارتباط با فضای انتخابشده و حفظ رابطه ...
-
تأثیر سبک زندگی معاصر بر پیدایش فضای نوین در مسکن؛ مورد مطالعه، منطقه پنجِ تبریز
(پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوریIranian Institute for Social & Cultural Research, 2025-03-21)کارکرد اصلی مسکن پاسخگویی به سبک زندگی انسان است و در دوران حاضر، در طراحی بیشتر مسکنها به سلیقه و نیازهای ساکنان کمتر توجه میشود. در این پژوهش در راستای بررسی تأثیر سبک زندگی افراد بر وجوه کالبدی مسکن و پاسخ به پرسش ...
-
خانۀ ابرقهرمان در منظر سینما؛ واکاوی مفهوم خانه در دید سینمای ابرقهرمانی دنیای مارول و دیسی از 2008 تا 2023
(پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوریIranian Institute for Social & Cultural Research, 2024-12-21)رسانۀ تأثیرگذار و قدرتمند سینما، همواره سعی دارد تا با پیوند داستان، شخصیت و صحنه، تلاش در واقعیتر نشان دادن کلیت داشته باشد و این موضوع با استقرار نشانههایی تصریحی و تلویحی در پردازش طراحی ابنیه و شهرها نمایش داده شده ...
-
تنازع آرمانخواهی و واقعبینی در سینمای محمدحسین مهدویان با تحلیل سه فیلم «لاتاری»، «ماجرای نیمروز» و «ردخون»
(پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوریIranian Institute for Social & Cultural Research, 2024-12-21)در هر جامعه انقلابی پس از چند سال با رخ نمایاندن نتیجه عملی انقلاب مسئله نزاع آرمان و واقعیت موضوعیت مییابد. سینما بهمثابه یک نهاد اجتماعی همواره واجد این ظرفیت بوده است که اهم مسائل اجتماعی را بر اساس زبان خود روایت ...
-
تجربه گذران اوقات فراغت زنان جوان در بستر چالشهای اینستاگرامی
(پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوریIranian Institute for Social & Cultural Research, 2024-12-21)در سالهای اخیر فضای اینستاگرام از بستری بهمنظور گذران اوقات فراغت فراتر رفته و در موارد متعددی به عرصهٔ شغلی جوانان تبدیل شده است. در این بین، آنچه که به طور کلی به عنوان چالشهای اینستاگرامی شناخته میشود از جمله ...
-
دیدگاه صاحبنظران در مورد ذهنیت جامعه ایرانی به فضاهای تفریحی با استفاده از الگوی نظری ِمکان سوم اولدنبرگ
(پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوریIranian Institute for Social & Cultural Research, 2024-12-21)مقاله حاضر با هدف بررسی دیدگاه صاحبنظران در مورد ذهنیت جامعه ایرانی به فضاهای تفریحی انجام شد. روش پژوهش کیفی و مبتنی بر نظریهپردازی زمینهای بود که برای این منظور با تعداد 17 نفر از اساتید و صاحبنظران علوم اجتماعی ...
-
فرهنگ هواداری زنان در فوتبال ایران؛ انگیزهها، سبکها و چالشها
(پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوریIranian Institute for Social & Cultural Research, 2024-12-21)هواداری زنان در فوتبال از موضوعات مغفول پژوهش در علوماجتماعی است. معمولاً زنان در پژوهشهای جامعهشناختی پیرامون فوتبال نادیده انگاشته میشوند. نگاه عامهٔ مردم بر این است که زنان هواداران واقعی و اصیل این ورزش نیستند و ...
-
دوفضاییشدن و بازنمایی هویت ملی در اینستاگرام
(پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوریIranian Institute for Social & Cultural Research, 2024-12-21)انقلاب ارتباطات و اطلاعات در عصر حاضر فضای جدیدی را در حیات انسانی رقم زده است. فضایی بیزمان، بیمکان و فاقد مرز که با سرعت بسیار جهانِ ما را تغییر میدهد. فضای دوم یا فضای مجازی با رشد و گسترش بیوقفه بهطور مداوم در حال ...
-
نوستالژی وطن در زندگی روزمره ایرانیان مهاجر
(پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوریIranian Institute for Social & Cultural Research, 2024-09-22)ایران در چند دهه اخیر یکی از کشورهای مهاجرفرست جهان به شمار میرود. مهاجرت ایرانیان را میتوان در قالب سه موج مهاجرت، به سه دوره زمانی تقسیمبندی کرد: الف) سالهای 1979-1950 که عمده مهاجرتها به منظور تحصیلات عالی و به قصد ...
