بررسی کیفی منابع آب زیرزمینی در محدوده‌ی حسن آباد- ده‌چاه، شمال شرق نی‌ریز، استان فارس

Abstract

هیدروشیمی و کیفی منابع آب زیرزمینی آبخوان حسن‌آباد - ده‌چاه در شمال‌شرقی شهرستان نی‌ریز در این تحقیق مورد ارزیابی قرار گرفته است. سطح آب زیرزمینی در محدوده موردمطالعه در طول دوره آماری 1396 - 1384حدود پنج متر کاهش داشته است و جهت حرکت آب زیرزمینی از غرب به سمت شمال شرقی و شرق منطقه موردمطالعه است. با توجه به نقشه‌های هم ارزش هدایت الکتریکی، کاهش کیفیت آب زیرزمینی در چاه‌های شمال و شمال غربی منطقه موردمطالعه مشهود است. با توجه به نمودار شولر و ویلکوکس بیشتر نمونه‌های آب زیرزمینی منطقه در ردیف آب‌های خوب و قابل قبول جهت مصارف آشامیدن و کشاورزی هستند. با توجه به بررسی تغییرات پارامترهای کیفی و ایزوتوپ‌های پایدار اکسیژن 18 و دوتریم، بیشترین مقادیر یون‌های اصلی و هدایت الکتریکی، در آب زیرزمینی چاه‌های دهانه گشاد منطقه دیده می‌شود. با توجه به کاهش نزولات جوی و برداشت بی رویه آب زیرزمینی، سطح ایستابی کاهش یافته است و به دلیل کاهش بارش، زمان ماندگاری بیشتر آب زیرزمینی موجود در اعماق بیشتر، و احتمالاً وجود آب زیرزمینی با مواد محلول بیشتر در عمق آبخوان، افزایش هدایت الکتریکی رخ داده است. همچنین نمودار EFE-D در ارزیابی رخساره های هیدروشیمیایی در طی اختلاط آب لب شور (چاه W10) و آب شیرین ( قنات Q2) در منطقه نشان می‌دهد آب زیرزمینی لب شور بین 7/2 تا 50 درصد به درون آب شیرین منطقه نفوذ کرده است. در این حالت تبادل کاتیونی معکوس رخ داده است و سدیم آب لب شور بوسیله ذرات آبخوان جذب شده و از محیط آبی خارج، و بوسیله کلسیم و منیزیم جایگزین شده است.