مطالعۀ آزمایشگاهی عملکرد شیر خودکار کنترل دبی در خطوط انتقال آب

Abstract

استفاده از لوله برای انتقال آب، به­ جای شبکه­ های روباز، اخیراً بسیار مورد توجه قرار گرفته است. این نوع انتقال آب با لوله عموماً با فشار کمتر از 1.5 اتمسفر همراه است و به‌نام انتقال آب در خطوط لولۀ کم­فشار شناخته می­شود. انتقال آب با لوله ­های کم فشار می­تواند تا حد زیادی از تلفات بی رویۀ آب آبیاری جلوگیری کند. در این تحقیق، عملکرد نوعی شیرفلکۀ خودکار تنظیم دبی برای تحویل حجمی آب به‌صورت آزمایشگاهی بررسی شده است. این ابزار بدون استفاده از تمهیدات الکترونیکی و تنها با انجام برخی اقدام­های مکانیکی می­ تواند برای تحویل آب به‌صورت حجمی در خطوط انتقال آب در شبکه­ های کم­فشار استفاده شود. برای این منظور، شیر­های کنترل 5 و 10 لیتر بر ثانیه به‌ترتیب در محدودۀ فشار کارکرد 1 تا 10 متر و 3 تا 15 متر طراحی و ساخته شدند. با جایگذاری شیرفلکه­ ها در خطوط انتقال آب انتهاباز و انتهابسته، ضمن ایجاد نوسان­های فشار در بالادست و پایین­ دست خط انتقال، عملکرد شیر­های کنترل دبی در توزیع جریان به‌صورت آزمایشگاهی بررسی و نشان داده ­شدکه با وقوع نوسان­ های فشار در نقاط مختلف شبکه­ های انتها­باز و انتهابسته، میانگین دبی عبور یافته از شیرهای کنترل 5 و 10 لیتر بر ثانیه به‌ترتیب برابر با 5.4 و 9.9 لیتر بر ثانیه است. این امر نشان می­ دهد که شیر­ خودکار کنترل دبی قادر است بدون حساسیت نسبت به تغییرات فشار در شبکه­ های انتقال آب کم فشار، دبی تقریباً ثابتی به بهره­ برداران تحویل دهد.