بررسی ویژگی‌های زیرجوامع کانی‌سازی طلای تیپ کوهزائی با پیاده‌سازی توابع تفکیک آنالیز تمایز روی مدل نمودار احتمال در چهار گوشه سقز

Abstract

کانی‌سازی طلا در منطقه کردستان ایران، واقع در زون سنندج – سیرجان، به‌عنوان تیپ طلای پهنه‌های برشی طبقه‌بندی شده است. برای جداسازی بهینۀ نمونه‌های آنومال کانی‌سازی شدۀ طلا نیاز به بررسی دقیق و درست ویژگی‌های زیرجوامع ضروری به نظر می‌رسد. در این تحقیق برای بررسی دقیق‌تر این ویژگی‌ها و بهبود نتایج، روش آنالیز تمایز بر روی نتایج مدل‌سازی نمودار احتمال پیاده‌سازی شده است. برای این منظور از نمونه‌های رسوبات آبراهه‌ای 21 متغیر ژئوشیمیایی (Zn, W, V, Ti, Sn, Sb, Pb, Ni, Mo, Mn, Hg, Cu, Cr, Co, Bi, Be, Ba, B, Au, As, Ag) استفاده شده است. در ابتدا با انجام مدل‌سازی نمودار احتمال‌ چهار زیرجامعه در بین داده‌های عنصر طلا شناسایی شد و با تحلیل مدل حدود تقریبی زمینه و آنومالی تخمین زده شد. در این مرحله، از بین داده‌های خام، مقادیر غلظت‌های ppb 5، 15 و 30 به‌عنوان مرز جوامع انتخاب شدند و در نهایت مقادیر ppb 15 و 30 به عنوان حدآستانۀ آنومالی‌ها به ترتیب با مقدار مساحت 38 و 26 کیلومترمربع معرفی شد. سپس به هر یک از این زیرجوامع کد اختصاص داده و با استفاده از تکنیک آنالیز تمایز نسبت به کلاسه‌بندی داده‌ها با سه تابع خطی متشکل از 6 متغیر (Ag, Au, Co, Mn, Mo, V) که بیشترین اثر را در کلاسه‌بندی نمونه‌ها داشته‌اند، اقدام شد. متغیرهای گروه عنصر طلا به عنوان موثرترین عناصر در شناسایی نمونه‌های آنومال طلا معرفی شدند. به منظور اعتبار سنجی توابع آنالیز تمایز، در کلاسه‌بندی جوامع، از روش‌های اصلی و ارزیابی متقابل استفاده شد. با این اعتبارسنجی، داده‌ها با صحت معادل 87% و 83% طبقه‌بندی شدند. نتایج توابع تفکیک روی مدل نمودار احتمال قادر است تا در بهینه‌سازی عملیات اکتشافی و رده‌بندی داده-های جدید اکتشافی منطقه به زمینه یا آنومال با استفاده از شش پارامتر ژئوشیمیایی مذکور، راهنمای مؤثری در انجام مراحل بعدی عملیات اکتشافی باشد.