مقاله پژوهشی: نقش عوامل ژئوپلیتیکی نظامی بر راهبرد دفاعی جمهوری اسلامی ایران در مقابل تهدیدات آمریکا و تکفیری‌ها از مبدأ سرزمینی عراق

Abstract

عوامل ژئوپلیتیکی شامل کلیه عواملی است که در چارچوب جغرافیا، سیاست و قدرت بر راهبرد دفاعی جمهوری اسلامی ایران در برابر تهدیدهای نظامی- امنیتی تأثیرگذار ­باشند. بر اساس پژوهش­های انجام‌شده عوامل ژئوپلیتیکی به 8 دسته (طبیعی، انسانی، فرهنگی، اقتصادی، سیاسی داخلی، سیاسی خارجی نظامی و علم و فناوری) تقسیم می­گردند. این مقاله فقط نقش عوامل ژئوپلیتیکی نظامی را بررسی می­نماید. این پژوهش به روش زمینه­ای موردی انجام گردیده و از نوع توسعه­ای- کاربردی می­باشد، روش جمع­آوری اطلاعات میدانی و کتابخانه­ای بوده و با استفاده از روش­های تحلیل خبرگی، تحلیل‌شده است. جامعه نمونه 73 نفر است. یافته­ها هدف از آن دستیابی به نقش عوامل ژئوپلیتیکی نظامی در قالب قوت، ضعف، فرصت و تهدید بر راهبرد دفاعی جمهوری اسلامی ایران از مبدأ سرزمینی کشور عراق می­باشد. در شرایط کنونی کشور عراق تهدید یا دشمن جمهوری اسلامی ایران نیست، دشمن اصلی آمریکا و تکفیری­ها می­باشند که با استفاده از فضا و جغرافیای عراق، جمهوری اسلامی ایران را تهدید می­کنند. نتایج تحقیق حکایت از آن دارد که 21 عامل ژئوپلیتیکی نظامی در قالب بسترهای قوت زا، فرصت‌آفرین، ضعف ساز و تهدید زا بر راهبرد دفاعی جمهوری اسلامی ایران مؤثر می­باشند. پس از تجزیه‌وتحلیل داده­ها مشخص گردید که تعداد 4 عامل آن نقش­آفرین نیستند؛ اما مؤثر هستند و 3 عامل هم‌زمان دارای 2 نقش می­باشند.