برنامه‌ریزی و مکان‌یابی بازارهای روز در شهر تبریز (مطالعه موردی: مناطق 4، 7 و 10)

Abstract

یکی از وظایف برنامه‌ریزان شهری، گسترش و تأمین امکانات رفاهی و دسترسی راحت و مناسب کلیه شهروندان است؛ به‌طوری‌که همه افراد به‌طور یکسان از آنها برخوردار شوند. شهرها با هر نقش و وظیفه‌ای، نمی‌توانند دور از فعالیت‌های تجاری و بازرگانی قرار گیرند؛ بازارهای محلی و بازارهای روز نمونة بارز این فعالیت‌های تجاری‌اند. شهر تبریز، یکی از کلانشهر‌های کشور، با کمبود این نوع خدمات روبهرو است و مناطق 4، 7 و 10 آن فاقد این نوع از خدمات شهری‌اند. هدف از پژوهش حاضر، برنامه‌ریزی و مکان‌یابی بازارهای روز در مناطق 4، 7 و 10 تبریز است. نوع تحقیق، کاربردی و روش آن توصیفی‌تحلیلی است. برای مکان‌یابی بازارها کلیة اراضی بایر و بدون کاربری در مناطق 4، 7 و 10 تبریز مشخص شد؛ اما با منظورکردن آستانة جمعیتی (50000 نفر)، اراضی بایر با مساحت 3000 متر مربع و بیشتر، مدنظر قرار گرفت. این اراضی با استفاده از نرم‌افزار GIS تعیین شدند. پس از غربالگری اولیه، اراضی انتخابی براساس معیارهای اندازه (مساحت زمین)، شکل زمین، دسترسی، سازگاری، تراکم جمعیت، پارکینگ، مرکزیت و زمین‌های بایر تحلیل شد و درنهایت، براساس پیش‌بینی جمعیت در افق 1405 در مناطق مورد مطالعه تعداد 7 بازار روز در منطقة 4 و برای هرکدام از مناطق 7 و 10 تعداد 4 بازار روز براساس شاخص‌های مکان‌یابی پیشنهاد شد.