تغییرات خواص بیومتری، فیزیکی و آناتومی جوان‌چوب و چوب بالغ درخت توس (Morus alba) در جهت طولی و عرضی ساقه درخت

Abstract

در این تحقیق ویژگی بیومتری الیاف، خواص فیزیکی و میکروسکوپی چوب توت موردبررسی قرارگرفته است؛ بنابراین به‌صورت تصادفی، سه اصله درخت سالم توت واقع در شهرستان بابل (استان مازندران) انتخاب و قطع شد. سه دیسک به ضخامت 5 سانتی‌متر در ارتفاع برابرسینه، ارتفاع 3 متر و ارتفاع 5/4 متر تهیه و در جهت عرضی نمونه‌های آزمونی cm2×2 به طول cm 3 از مغز به سمت پوست به‌صورت متوالی بریده و موردبررسی قرار گرفت. سپس خواص بیومتری الیاف شامل طول الیاف، قطر حفره سلولی، قطر کلی فیبر و ضخامت دیواره سلولی اندازه‌گیری شد. ویژگی‌های فیزیکی شامل دانسیته بحرانی و دانسیته خشک محاسبه شدند. همچنین مقاطع میکروسکوپی چوب نزدیک به مغز و پوست با استفاده از میکروسکوپ نوری موردمطالعه دقیق مطابق با لیست آناتومیست های جهان (IAWA) قرار گرفت. بررسی آناتومی در چوب نزدیک مغز و پوست گونه توت بیانگر تفاوت‌هایی هست. گروه‌بندی آوندها و نحوه استقرار آن در نزدیک مغز، بیشتر چندتایی در راستای شعاعی و در نزدیک پوست، بیشتر از نوع خوشه‌ای دیده شدند. اشعه‌چوبی در محدوده مغز، ناهمگن‌تر بوده درحالی‌که در نزدیک پوست، بسیاری از اشعه‌ها همگن می‌باشند. میانگین قطر مماسی حفرات آوندی در نزدیک پوست، بزرگ‌تر (237 میکرون) از چوب نزدیک مغز (144 میکرون) و همچنین ازلحاظ تخلخل در این چوب تفاوت‌هایی مشاهده‌شده است که در نزدیک پوست به‌صورت بخش روزنه‌ای و در نزدیک مغز به‌صورت نیمه بخش روزنه‌ای بوده است. نتایج بررسی‌ها حاکی از آن است که دانسیته خشک و بحرانی از مغز به سمت پوست درخت روند صعودی و از پایین درخت به سمت تاج درخت روند نزولی داشته است؛ و نتایج بیومتری الیاف بیانگر آن است در درخت توت هم در جهت عرضی و هم در جهت طولی ازلحاظ طول، قطر الیاف، قطر حفره سلولی و ضخامت دیواره سلولی اختلاف معنی‌داری وجود دارد. بطوریکه خواص بیومتری الیاف از مغز به سمت پوست روند صعودی داشتند. میانگین طول، قطر کلی، قطر حفره سلولی و ضخامت دیواره الیاف به ترتیب برابر با 51/1 میلی‌متر، 25/27 میکرون، 74/18 میکرون و 5/8 میکرون اندازه‌گیری شد.