رده شناسی ترتیب واژه‌ در گویش لری بویراحمدی

Abstract

رده­شناسی زبان شاخه­ای از دانش زبان­شناسی است که به مطالعۀ تفاوت­ها و شباهت­های نظام­مند میان زبان­های جهان و مقایسۀ ساختارهای صرفی و نحوی میان زبان­های مختلف بدون در نظر گرفتن پیشینۀ آنها می­پردازد. یکی از مباحث اصلی این شاخه ترتیب واژه است که بر مبنای آن، زبان­های گوناگون از لحاظ ترتیب و توالی سازه­ها بررسی می­شوند و طبقه­بندی و مقایسۀ زبان­ها با بررسی این ترتیب­ها انجام می­گیرد. در این تحقیق سعی بر آن است تا گویش لری بویراحمدی از منظر رده­شناسی ترتیب واژه بررسی تا مشخص شود که این گویش به کدام یک از رده­های فعل­میانی یا پایانی تعلق دارد. جهت نیل به این هدف ابتدا به جمع­آوری و ثبت داده­های گویش­وران بومی شهر سی­سخت و روستاهای اطراف، در استان کهگیلویه و بویراحمد پرداختیم تا ساخت­های مختلف زبان لری را از منظر مؤلفه­های 24 گانۀ درایر بررسی کنیم. سپس به مقایسۀ زبان لری با زبان­های جهان و زبان­های اروپا – آسیا پرداختیم. نتایج حاصله نشان می دهد که لری بویراحمدی در بسیاری از ساخت­ها شباهت زیادی با زبان فارسی دارد و گرایش غالب در این زبان هم در مقایسه با زبان­های اروپا- آسیا و هم زبان­های جهان به سمت زبان­های فعل­میانی قوی است. در مقایسه با زبان­های جهان این زبان دارای 14 مؤلفه از مؤلفه­های زبان­های فعل­پایانی قوی و 20 مؤلفه از مؤلفه­های زبان­های فعل­میانی قوی است. این مؤلفه­ها به همین نسبت در مقایسه با زبان­های اروپا- آسیا صدق می­کند