ارزیابی آثار منطقه‌ای سیاست قیمت تضمینی گندم ایران

Abstract

در مطالعة حاضر، با استفاده از الگوی تعادل فضایی قیمت‌ها، آثار اتخاذ سیاست قیمت تضمینی در بازار محصول گندم در سطوح استانی و کشوری بررسی شد. نتایج نشان داد که افزایش ده تا پنجاه درصدی قیمت تضمینی گندم طی پنج سناریو به افزایش 68/1 تا 11/8 درصدی عرضه و 109 تا 555 درصدی مازاد رفاه تولیدکنندگان می‌انجامد و مخارج دولت را نیز به میزان هجده تا 88 درصد افزایش می‌دهد. تغییرات یادشده، در نهایت، موجب کاهش رفاه اجتماعی به میزان 51 تا 228 درصد می‌شود، که نمایانگر عدم کارآیی این ابزار حمایتی در راستای افزایش رفاه جامعه است. همچنین، بر اساس نتایج تحقیق، می‌توان دریافت که ساختار بازار گندم در استان‌های کشور و در نتیجه، حساسیت استان‌ها نسبت به افزایش قیمت تضمینی در زمینة تمامی شاخص‌های رفاهی و بازاری متفاوت است. از این‏رو، سیاست قیمت تضمینی با تعیین قیمت یکسان بین استان‌ها از کارآیی مناسب برخوردار نخواهد بود و لازم است در هر استان، قیمت تضمینی با توجه به کشش تولید تعیین شود.