اولویت‌بندی توسعة صنایع تبدیلی و تکمیلی بخش کشاورزی در استان گیلان

Abstract

با تأسیس و گسترش صنایع فراوری محصولات کشاورزی می‌توان ضمن کاهش ضایعات محصولات کشاورزی با ایجاد اشتغال باعث افزایش درآمد روستاییان منطقه شد و از مهاجرت آنها به شهرها جلوگیری کرد. برهمین اساس، پژوهش حاضر با هدف مطالعة صنایع تبدیلی استان گیلان و تعیین اولویت ایجاد این صنایع انجام شد. بدین منظور، پس از بررسی شرایط فعلی صنایع تبدیلی روستایی استان و مواد اولیه آنها (محصولات کشاورزی)، با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی( AHP) و به کارگیری شاخص‌های نه‌گانه(شامل: اشتغال، ارزش‌افزوده، بهره‌وری، سرمایه‌بری، کاهش ضایعات، افزایش صادرات، کاهش واردات، حفظ محیط زیست و وجود مواد اولیه در استان)، اقدام به اولویت‌بندی صنایع تبدیلی بخش کشاورزی در استان گیلان شد. این اولویت‌بندی هم به صورت کلی در 4 گروه اصلی این صنایع ( باغی، زراعی، دامی و شیلاتی) و هم به طور جزئی در زیربخش‌های هرکدام از این 4 گروه اصلی با استفاده از نظر 10 نفر از مطلع‌ترین کارشناسان استان انجام گرفت. نتایج تحقیق نشان داد اولویت توسعة صنایع تبدیلی استان بر خلاف شرایط موجود به این ترتیب است: باغی، شیلاتی، دامی و زراعی. سه اولویت صنایع تبدیلی بخش باغی به ترتیب، فراوری میوه، تولید و بسته‌بندی چای و سردخانه و در بخش شیلات، کنسرو ماهی، فراورده‌های گوشتی ماهی و تولید پودر ماهی و سایر آبزیان تعیین گردید. در بخش دامی، تولید فراورده‌های لبنی، انواع کشتارگاه و تولید فراورده‌های گوشتی و غدای آماده به ترتیب در اولویت قرار دارند و سرانجام در بخش زراعی شالی‌کوبی و بسته‌بندی برنج، تهیة خوراک آمادة دام و طیور و روغن‌کشی از محصولات زراعی سه اولویت اول را به خود اختصاص دادند. افزایش سرمایه‌گذاری در صنایع فراوری محصولات باغی، شیلاتی و دامی به ترتیب می‌تواند در دستیابی به کاهش ضایعات و افزایش اشتغال و افزایش درآمد روستاییان مؤثر واقع شود.